BS.CK2 Nguyễn Ngọc Anh: Nên làm gì khi kết quả xét nghiệm marker ung thư tăng? – Bệnh viện Nhân Dân 115

Rate this post

Bệnh viện Nhân dân 115 giúp bạn đọc nhìn nhận đúng về marker ung thư .

BS.CK2 Nguyễn Ngọc Anh – nguyên trưởng khoa Ung bướu và Y học hạt nhân, Bệnh viện Nhân dân 115

NỘI DUNG BUỔI TƯ VẤNThưa bác sĩ ,1. Đầu tiên, nhờ bás sĩ cho biết chất chỉ điểm ung thư ( marker ) là gì, nó được phát hiện như thế nào ạ ?Hiện nay có rất nhiều những TT, bệnh viện đang mở ra những gói tầm soát ung thư, trong đó người ta chăm sóc nhất là yếu tố thử máu để tìm marker ung thư, thường được gọi là tumor marker, là những dấu ấn chất chỉ điểm của ung thư .Trên trong thực tiễn, tumor marker hay chất chỉ điểm ung thư là những chuyển hóa được tạo ra bởi những tế bào ung thư và những tế bào khác có tương quan đặc biệt quan trọng đến sự hiện hữu của những tế bào ung thư. Những chất chỉ điểm ung thư này được tìm thấy trong dịch khung hình, ở mô hoặc ở trên mặt phẳng của những bướu và khi ta tầm soát sẽ thường lấy dịch ở khung hình là máu .2. Xét nghiệm máu tìm marker ung thư có vai trò như thế nào, có được xem là phương tiện đi lại tầm soát ung thư không ạ ?Những chất chỉ điểm ung thư không phải là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán bị ung thư, nó chỉ là yếu tố giúp gợi ý cho tất cả chúng ta nghĩ tới bệnh ung thư. Bệnh nhân cần có những xét nghiệm lâm sàng khác, ví dụ điển hình như nội soi, CTscan, MRI, chụp PET / CT, thậm chí còn có những hiệu quả sinh thiết còn hoài nghi thì những dấu ấn chỉ điểm ung thư sẽ giúp cho tất cả chúng ta tăng thêm những chẩn đoán xác lập dương thế với bệnh ung thư .- Tầm soát ung thư : PSA ( ung thư tuyến tiền liệt ), AFP ( … )- Phát hiện sớm ung thư ( PSA, AFP … )- Chẩn đoán ung thư ( CA125, AFP … )- Đánh giá tiến trình ( AFP, β-HCG, LDH … )- Xác định tiên lượng 1 vài loại ung thư vú ( HER2, Ki-67 … )- Xác định hiệu suất cao của điều trị ( CEA, CA125 … )- Phát hiện tái phát ( PSA, CEA, CA125 … )- Đánh giá cung ứng của điều trị- Theo dõi bệnh nhân ung thư ( TG-Thyroglobulin … )Tóm lại, những tumor marker người ta hoàn toàn có thể tầm soát, vừa phát hiện sớm, vừa chẩn đoán, nhìn nhận quy trình tiến độ, là một chuỗi, gồm những yếu tố để giúp những xét nghiệm, nhìn nhận khác về lâm sàng thêm phần chắc như đinh hơn .3. Có khi nào xét nghiệm marker ung thư cho tác dụng âm tính giả không, thưa bác sĩ ?Tumor marker vẫn có những âm tính giả dựa vào những yếu tố như chất lượng mẫu thử, chất lượng phòng xét nghiệm và xét nghiệm không đúng so với tumor marker tương thích. Đây là những yếu tố hoàn toàn có thể gây ra hiện tượng kỳ lạ âm tính giả .Trong quy trình công tác làm việc, 1 số ít bệnh nhân nữ đến với chúng tôi, trước đó được đi làm xét nghiệm marker ung thư, có xét nghiệm cả PSA ( marker ung thư tiền liệt tuyến ) ; và 1 số ít bệnh nhân nam lại đi thử một số ít yếu tố như CA 125, CA 15.3 là những xét nghiệm cho ung thư cổ tử cung. Theo tôi, những TT xét nghiệm không nên quá máy móc như vậy .

4. Nhiều bạn đọc đi xét nghiệm máu, hiệu quả chỉ số marker ung thư tăng thì rất lo ngại. Theo BS, tất cả chúng ta nên có thái độ thế nào, cần làm gì tiếp theo trong trường hợp này ?Với hiệu quả tăng, yếu tố cảm xúc lo ngại của người được đi làm xét nghiệm không hề tránh khỏi và sẽ tác động ảnh hưởng đến chất lượng đời sống .

Chỉ số tumor marker tăng không chỉ trong các bệnh lý về ung thư mà còn có thể tăng trên một số bệnh lý lành tính khác. Do đó, không nên quá lo lắng về vấn đề này, mà hãy bình tĩnh đi đến các bệnh viện chuyên khoa về ung thư để được tư vấn và chẩn đoán làm sao để phù hợp hơn.

5. Sau khi xét nghiệm máu có chỉ số marker ung thư tăng nhưng chưa xác lập là có bị ung thư hay không, đang chờ xét nghiệm lại, mọi người hoàn toàn có thể làm gì để chỉ số này giảm không ạ ?Khi bệnh nhân thử máu và có chỉ số marker ung thư tăng và trong khi chờ đón làm xét nghiệm lại thì tôi khuyên bạn nên :- Tăng cường tập thể dục, thể thao- Tăng cường uống nước ( 3 lít / ngày )- Ăn chín uống sôi, hạn chế chất kích thích ( thuốc lá, cafe, trà … ) và những thực phẩm lên men ( cà muối, dưa muối, tương chao … )- Ngủ đủ giấc- Giữ ý thức tự do, vui tươi, tránh lo buồn quá mức hoàn toàn có thể ảnh hưởng tác động tới sức khỏe thể chất- Chú ý khung hình mình xem có gì khác lạ không để dễ tập trung chuyên sâu vào việc chẩn đoán bệnh .6. Nếu một người có marker ung thư tăng nhưng đã xác lập đây là thực trạng viêm chứ không phải ung thư, sau khi điều trị hết viêm thì họ đã yên tâm được chưa, hay là cần phải xét nghiệm lại ? Phải chờ bao lâu để xét nghiệm lại ạ ?Khi tất cả chúng ta thử marker ung thư và xác lập đây là một thực trạng viêm, không phải là ung thư và sau khi điều trị hết viêm thì bạn hoàn toàn có thể yên tâm và cũng không cần phải xét nghiệm lại. Nếu bạn muốn xét nghiệm lại thì thời gian là sau 3 tháng .7. Hiện nay Nước Ta đã có khá đầy đủ những xét nghiệm marker ung thư chưa ạ ?Tại Nước Ta, lúc bấy giờ đã có tương đối không thiếu những tumor marker ung thư. Tuy nhiên những nhà nghiên cứu vẫn phải đào sâu, điều tra và nghiên cứu thêm 1 số ít tumor marker mới với tiềm năng tăng được năng lực về tiên lượng, thời hạn sống, những yếu tố điều trị tiếp theo cho bệnh nhân bị ung thư .8. Nhờ BS liệt kê tên gọi của marker 1 số ít ung thư : gan, phổi, dạ dày, vú, buồng trứng, tuyến tiền liệt … và cho biết nó tăng trong những trường hợp nào ạ ?Tôi sẽ liệt kê 1 số ít marker mà những bạn thường đến những TT để thử nhiều nhất, ví dụ điển hình marker CA 125 hoàn toàn có thể tăng lành tính trong 1 số ít trường hợp như tràn dịch đa màng do lao, suy tim, hội chứng thận hư, u xơ tử cung, bệnh lý về màng trong, thai ngoài tử cung, viêm ruột thừa, viêm phúc mạc … Thường CA 125 sẽ nhỏ hơn 35 đơn vị chức năng quốc tế / ml. Chúng tôi chỉ chẩn đoán chỉ số này tăng ác tính trong trường hợp tăng trên 200 đơn vị chức năng / ml và thường đây là ung thư biểu mô của buồng trứng hoặc ung thư nội mạc tử cung, thậm chí còn 40 % ung thư phổi thì CA 125 cũng cao .Để chỉ định thì đây là chỉ số tumor marker tiêu chuẩn để theo dõi trong và sau điều trị ung thư buồng trứng .Hoặc CA 15.3 là một trong những tumor marker thường được chỉ định xét nghiệm. Với CA 15.3 thì chỉ số thông thường của chúng là nhỏ hơn 25 đơn vị chức năng, tuy nhiên cũng hoàn toàn có thể tăng trong những trường hợp ác tính như ung thư vú, ung thư tụy, ung thư dạ dày, ung thư buồng trứng, ung thư phổi và nó cũng hoàn toàn có thể tăng trong 1 số bệnh lành tính như bệnh viêm gan, bệnh xơ gan tắc mật, những không bình thường của đường mật trong gan, ngay cả những bệnh nhân đang mang thai cũng hoàn toàn có thể có CA 125, CA 15.3 cao. Chỉ số tumor marker CA 15.3 còn được dùng để theo dõi và phát hiện sớm so với những trường hợp ung thư vú .Hoặc CA 27, CA 29 cũng hoàn toàn có thể tăng ở một số ít bệnh nhân ung thư tụy, ung thư dạ dày, ung thư buồng trứng .CA 19.9 cũng là marker rất liên tục được nhu yếu để chẩn đoán cho những bệnh nhân ung thư tụy, ung thư buồng trứng, ung thư dạ dày, ung thư đường mật ; chỉ số này phải lớn hơn 1000 đơn vị chức năng thì mới nghĩ nhiều đến nó. CA 19.9 cũng hoàn toàn có thể tăng ở những trường hợp bệnh nhân có viêm tụy, bệnh lý về đường mật, bệnh lý về xơ gan. Với CA 19.9 này thì chúng tôi cũng dùng theo dõi sau điều trị ung thư tụy cũng như ung thư đại trực tràng .Một tumor marker hay được thử là CAE ( glycoprotein ), giá trị thông thường là 2.5 nanogram / ml ở những người không hút thuốc và nhỏ hơn 5 nanogram ở những người hút thuốc. Chỉ số tăng ở trong những bệnh lành tính như những người hút thuốc lá hoàn toàn có thể tăng lên 19 %, còn những người bệnh nhân của bệnh lý viêm loét đường tiêu hóa, nhiễm trùng vùng chậu, những không bình thường đường mật, viêm tụy hoàn toàn có thể làm tăng CAE và thường tăng ác tính khi nó lớn hơn 10 nanogram / ml. Thường chỉ số này sẽ tăng khi bệnh nhân có những bệnh lý như ung thư trực tràng, ung thư vú, ung thư tụy, ung thư dạ dày, ung thư phổi, …Tương tự, CEA cũng được dùng để nhìn nhận yếu tố cung ứng điều trị cũng như theo dõi khi bệnh có yếu tố rủi ro tiềm ẩn tái phát. Đối với những ung thư đặc trưng như Alpha – fetoprotein ( AFP ) với ung thư gan, đặc biệt quan trọng với ung thư gan nguyên phát. Nó cũng hoàn toàn có thể tăng trong một số ít bệnh lý không bình thường về đường mật như mang thai, nhiễm trùng vùng chậu. Đặc biệt với Alpha-fetoprotein ( AFP ) chúng tôi dùng để theo dõi, nhìn nhận, cung ứng điều trị ở trong 1 số ít bệnh về ung thư gan nguyên phát .Còn PSA là tumor marker rất phổ cập và đặc hiệu trong ung thư tiền liệt tuyến. Nhưng nó cũng hoàn toàn có thể tăng trong những bệnh lành tính của tuyến tiền liệt. Thường chỉ số này sẽ tăng ác tính trong tuyến tiền liệt khi mà hiệu quả PSA lớn hơn 10 nanogram / ml và thường nó được dùng trong yếu tố tầm soát, chẩn đoán, nhìn nhận phân phối điều trị so với bệnh ung thư tiền liệt tuyến .Ngoài ra, còn có rất nhiều tumor marker mà chúng tôi không hề kể hết như Beta HCG, 1 số ít về ung thư thần kinh nội tiết, ung thư phổi tế bào nhỏ, … thì đây cũng là một trong những marker ung thư mà cơ bản khi đi tới những TT tầm soát thì bệnh nhân thường được thử .

Tốt nhất khi các bạn có kết quả sau khi làm tumor marker thì nên đến gặp các bác sĩ chuyên ngành về ung thư sẽ có một sự giải thích rõ ràng, mạch lạc hơn về chỉ số này để không quá lo lắng làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Chương trình được phối hợp thực hiện bởi 
Bệnh viện Nhân dân 115 và Cổng thông tin Tư vấn Sức khỏe AloBacsi.com.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.