Chạy thận nhân tạo: Quy trình, lợi ích, các biến chứng có thể gặp

Rate this post

Chạy thận nhân tạo: Quy trình, lợi ích và các biến chứng có thể gặp


14/10/2021

Chạy thận nhân tạo là phương pháp điều trị bệnh suy thận cấp hoặc suy thận giai đoạn cuối, khi thận không còn khả năng lọc bỏ chất cặn bã ra khỏi cơ thể. Nếu đã phải chạy thận nhân tạo do suy thận mạn, người bệnh có thể phải phụ thuộc vào phương pháp này để duy trì sự sống cho đến hết phần đời còn lại hoặc tới khi được ghép thận.

người việt mắc suy thận mạn

Theo số liệu thống kê của Hội thận học thế giới ước tính, có khoảng 3 triệu người bệnh đang phải duy trì sự sống nhờ phương pháp lọc máu (bao gồm chạy thận nhân tạo hoặc lọc màng bụng) và ghép thận. Riêng tại Việt Nam, số người suy thận giai đoạn cuối cần phải chạy thận nhân tạo là khoảng 800.000 người, chiếm tỷ lệ 0,1% dân số.

BS.CKII Tạ Phương Dung cho biết, tỷ lệ bệnh nhân suy thận mạn phải can thiệp bằng phương pháp lọc máu ở nước ta tương đối cao. Điều này chủ yếu là do việc phát hiện bệnh muộn hoặc/và điều trị bệnh chưa đúng cách dẫn đến suy thận nặng, làm mất chức năng thận. Chạy thận nhân tạo không thể giúp chữa khỏi bệnh thận mà chỉ giúp thực hiện một phần chức năng của thận là lọc máu để duy trì sự sống cho người bệnh. Tuy nhiên, tiên lượng sự sống ở các người bệnh này thường không quá 10 năm.

Việc chạy thận tự tạo cũng gây tốn kém, căng thẳng mệt mỏi cho cả bản thân và mái ấm gia đình người bệnh. Với tần suất chạy thận trung bình 3 lần / tuần và mức ngân sách khoảng chừng từ 100 – 150 triệu đồng mỗi năm thì đây là một gánh nặng cho bất kỳ mái ấm gia đình nào.

Bệnh suy thận nên được khám chữa đúng cách tại bệnh viện theo phác đồ của bác sĩ. Việc tự ý điều trị tại nhà bằng những phương pháp chưa được kiểm chứng có nguy cơ gây suy thận nặng, dẫn đến phải chạy thận nhân tạo, lọc màng bụng hoặc ghép thận.

Chạy thận tự tạo cũng hoàn toàn có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng như như tắc mạch máu, hạ huyết áp, mất máu … vì thế người bệnh không nên tự chạy thận tại nhà mà cần đến bệnh viện để bác sĩ điều trị và theo dõi sức khỏe thể chất, kịp thời ứng biến nếu có biến chứng xảy ra, đặc biệt quan trọng là người chạy thận do đái tháo đường.

Chạy thận nhân tạo là gì?

Chạy thận nhân tạo là phương pháp lọc máu bên ngoài cơ thể bằng một loại máy nhằm điều trị bệnh suy thận giai đoạn cuối hoặc suy thận cấp (thường do ngộ độc) khi thận đã mất gần hết hoặc mất hoàn toàn chức năng.

Khi mở màn điều trị bằng chiêu thức chạy thận tự tạo, y tá hoặc kỹ thuật viên lọc máu sẽ đặt hai cây kim vào cánh tay của người bệnh. Mỗi kim được gắn vào một ống mềm nối với máy lọc máu. Máy lọc máu sẽ bơm máu qua bộ lọc và đưa máu trở lại khung hình người bệnh. Trong quy trình này, máy lọc máu sẽ kiểm tra huyết áp, đồng thời trấn áp mức độ nhanh của máu chảy qua bộ lọc cũng như lượng chất lỏng được vô hiệu khỏi khung hình. Bộ lọc có hai phần, một phần cho máu, một phần cho dịch lọc và chúng được ngăn cách với nhau bởi một lớp màng mỏng mảnh. Lớp màng này sẽ giữ lại những tế bào máu, protein và những chất quan trọng khác đồng thời vô hiệu những chất thải như urê, creatinine, kali và chất lỏng thừa ra khỏi máu.

chạy thận nhân tạo

Chỉ định chạy thận nhân tạo trong trường hợp nào?

Người bệnh hoàn toàn có thể được bác sĩ chỉ định chạy thận tự tạo dựa trên thực trạng sức khỏe thể chất tổng quát, công dụng thận, những tín hiệu và triệu chứng, chất lượng đời sống. Đôi khi người bệnh cũng hoàn toàn có thể quyết định hành động việc có chạy thận tự tạo hay không.

Thông thường, chạy thận nhân tạo được chỉ định người bị suy thận mạn giai đoạn cuối khi mức lọc cầu thận đã giảm xuống rất thấp (<15 ml/ph/1.73 m2) hoặc suy thận cấp do ngộ độc với các triệu chứng như buồn nôn, nôn, sưng tấy hoặc mệt mỏi. Lúc này, bác sĩ sử dụng tỷ lệ lọc cầu thận ước tính (eGFR) để đo mức độ chức năng thận. EGFR được tính bằng cách sử dụng kết quả xét nghiệm creatinin máu, giới tính, tuổi tác và các yếu tố khác. Giá trị bình thường thay đổi theo độ tuổi, cân nặng, giới tính…

Phép đo công dụng thận này hoàn toàn có thể giúp người bệnh lập kế hoạch điều trị, gồm có cả thời gian mở màn chạy thận tự tạo.

Lợi ích của phương pháp chạy thận nhân tạo

Chạy thận tự tạo hoàn toàn có thể giúp khung hình trấn áp huyết áp, đồng thời duy trì sự cân đối thích hợp của chất lỏng và những khoáng chất khác nhau như kali, natri trong khung hình. Thông thường, quy trình chạy thận tự tạo nên được mở màn tốt nhất là trước khi thận ngừng hoạt động giải trí đến mức gây ra những biến chứng rình rập đe dọa tính mạng con người.

Biến chứng có thể gặp phải khi chạy thận nhân tạo

Trong quy trình chạy thận tự tạo, những yếu tố với đường vào mạch máu hoàn toàn có thể xảy ra và đây là nguyên do phổ cập nhất khiến người bệnh cần đến bệnh viện để điều trị bằng chiêu thức này. Bất kỳ loại tiếp cận mạch máu nào cũng hoàn toàn có thể gây ra những biến chứng như :

1. Tắc nghẽn mạch máu

Nếu lưu lượng máu kém hoặc xảy ra ùn tắc do cục máu đông hoặc vết sẹo, hoàn toàn có thể khiến những chiêu thức điều trị không hoạt động giải trí. Lúc này, người bệnh hoàn toàn có thể phải triển khai thêm những thủ tục thay thế sửa chữa hoặc thay thế sửa chữa những giải pháp hiện tại để việc điều trị trở lại thông thường.

2. Hạ huyết áp

Những biến hóa bất ngờ đột ngột về cân đối nước và hóa chất trong khung hình trong quy trình điều trị hoàn toàn có thể gây ra thực trạng giảm huyết áp bất thần ( hạ huyết áp ). Hạ huyết áp hoàn toàn có thể gây ra chóng mặt, căng thẳng mệt mỏi, ngất xỉu, đau bụng hoặc yếu cơ. Bác sĩ hoàn toàn có thể biến hóa giải pháp lọc máu để giúp người bệnh tránh khỏi những yếu tố này.

3. Mất máu

Người bệnh hoàn toàn có thể bị mất máu nếu kim đâm ra khỏi chỗ tiếp cận hoặc một ống bị tuột ra khỏi bộ lọc máu. Để ngăn ngừa thực trạng mất máu, những máy lọc máu cần có một máy dò rò rỉ máu để đặt chuông báo động. Bác sĩ xuất hiện kịp thời để giải quyết và xử lý và khắc phục sự cố nhằm mục đích bảo vệ bảo đảm an toàn cho người bệnh.

Nên làm gì giữa các đợt chạy thận nhân tạo?

Bác sĩ Tạ Phương Dung cho biết, ngoài những biến chứng kể trên thì người bệnh cũng dễ gặp phải những công dụng phụ do quy trình chạy thận tự tạo gây ra và cần vài tháng mới hoàn toàn có thể thích nghi được. Để hạn chế những công dụng phụ trong quy trình chạy thận, người bệnh cần uống thuốc đủ liều theo chỉ định và nên tuân theo một kế hoạch ẩm thực ăn uống khắt khe, theo sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa. Theo đó, ngoài yếu tố cân đối lượng nước bổ trợ vào khung hình ( nước uống, canh, nước phở, hủ tíu … và nước thải như nước tiểu, mồ hôi ), những thực phẩm người chạy thận cần hạn chế trong quy trình điều trị gồm có :

Natri (muối)

Nạp thực phẩm và đồ uống chứa nhiều natri sẽ gây hại cho thận và khiến cho quy trình lọc máu khó khăn vất vả hơn. Các thực phẩm chứa nhiều natri thường có trong những thực phẩm hàng ngày gồm có :

Đồ ăn chế biến sẵn: Các loại thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt nguội, gà muối, thịt muối, gà rán, thịt nướng…
Các loại mắm: Rất nhiều loại mắm mặn thường được dùng trong các bữa ăn hàng ngày của người Việt như nước mắm, mắm tôm, mắm cá, mắm ruốc, mắm tép…
Các món kho: Cá kho, thịt kho, tôm rang, gà kho…
Đố uống: Chocolate nóng chứa tới 161mg natri, khoảng 7% lượng muối ăn theo khuyến nghị. Hoặc các loại nước giải khát bù muối khoáng cũng chứa lượng natri lớn.

Thức ăn nhiều phốt pho

Nếu nồng độ phốt pho trong máu tăng sẽ gây ra rối loạn chuyển hóa canxi làm hại xương và thận. Theo đó, người bệnh cần tránh ăn các thực phẩm chứa nhiều phốt pho như:

  • Da, ruột (lòng) gia súc và gia cầm, cá
  • Sữa và các sản phẩm từ sữa
  • Lòng đỏ trứng
  • Các loại hạt và quả hạch
  • Hoa quả sấy khô
  • Các loại đậu
  • Các loại hạt nguyên cám
  • Khoai tây chiên, nướng
  • Tỏi
  • Các loại đồ uống có ga

Thức ăn giàu sắt

Bệnh suy thận thường kèm theo thiếu máu, do đó bổ trợ những thực phẩm giàu chất sắt sẽ giúp tăng hồng cầu máu và cải tổ thực trạng căng thẳng mệt mỏi. Các thực phẩm giàu sắt tốt cho người bệnh thận ví dụ điển hình như :

  • Kiều mạch
  • Hạt mắc ca
  • Ức gà bỏ da

Bên cạnh đó, người bệnh nên thêm protein vào chính sách ẩm thực ăn uống vì chạy thận tự tạo thường vô hiệu protein nên hoàn toàn có thể khiến khung hình bị thiếu vắng chất này ; Chọn thực phẩm có lượng kali tương thích ; Uống vitamin dành cho người bị suy thận ; Thêm calo lành mạnh vào chính sách ẩm thực ăn uống để lấy lại cảm xúc ngon miệng. “ Việc ăn đúng loại thực phẩm hoàn toàn có thể giúp người bệnh cảm thấy tốt hơn khi chạy thận tự tạo. Người bệnh nên nhờ bác sĩ chuyên khoa tư vấn dinh dưỡng và chính sách ăn hài hòa và hợp lý với bệnh trạng để tương hỗ tốt cho quy trình điều trị ”. hạt macca tốt cho thận

Quy trình chạy thận nhân tạo

Tiếp cận mạch máu là cách để chạy thận tự tạo. Theo đó, trước khi chạy thận tự tạo, người bệnh sẽ được làm phẫu thuật nối thông động tĩnh mạch nhằm mục đích tăng lưu thông máu đến máy chạy thận và dòng chảy từ máy trở lại khung hình. Có 3 giải pháp tiếp cận mạch máu như sau :

1. Lỗ rò động tĩnh mạch (FAV)

Một lỗ rò AV được tạo ra bằng cách nối động mạch và tĩnh mạch trong cánh tay của người bệnh. Thông thường, phẫu thuật này sẽ được triển khai ở bên cánh tay không thuận nhằm mục đích hạn chế gây tác động ảnh hưởng đến việc hoạt động và sinh hoạt của người bệnh. Mổ Ruột cần chờ sau 6 tuần để lỗ rò hồi sinh mới hoàn toàn có thể khởi đầu chạy thận tự tạo.

2. AV ghép

AV ghép là giải pháp sửa chữa thay thế trong trường hợp những mạch máu của người bệnh quá nhỏ, không hề tạo được lỗ rò AV. Phương pháp này được triển khai bằng cách bác sĩ dùng một ống nhựa tổng hợp để tạo ra một đường dẫn giữa động mạch và tĩnh mạch dưới da cánh tay của người bệnh và sau khoảng chừng 2 tuần thì hoàn toàn có thể mở màn chạy thận tự tạo. So với giải pháp lỗ rò AV thì phẫu thuật này có ưu điểm là giúp người bệnh được chạy thận sớm hơn. Tuy nhiên, ghép AV sẽ không bền như lỗ rò AV, cứ sau vài năm, người bệnh sẽ phải thay một mảnh ghép mới. Và trong khi sử dụng ghép AV để chạy thận tự tạo, người bệnh sẽ phải đến bệnh viện tiếp tục để bác sĩ kiểm tra mảnh ghép nhằm mục đích bảo vệ nó vẫn mở và hoạt động giải trí tốt.

3. Ống thông tĩnh mạch trung ương

Phương pháp này thường được vận dụng trong trường hợp cần chạy thận tự tạo khẩn cấp. Bác sĩ sẽ đặt một ống thông bằng nhựa mềm trong tĩnh mạch lớn ở dưới xương đòn, cổ hoặc khu vực gần háng người bệnh. Nếu chỗ tiếp cận là một lỗ rò hoặc vết ghép AV, khi khởi đầu mỗi lần điều trị, bác sĩ sẽ đặt hai cây kim vào chỗ tiếp cận. Các kim này được nối với những ống mềm dẫn đến máy lọc máu. Máu sẽ đi đến máy qua một trong những ống, được làm sạch trong bộ lọc và trở lại khung hình qua ống kia. Nếu đường vào là một ống thông, nó hoàn toàn có thể được liên kết trực tiếp với những ống lọc máu mà không cần sử dụng kim. Trong 3 giải pháp kể trên thì lỗ rò nên được coi là lựa chọn tiên phong vì nó thường bền hơn và ít gây ra rủi ro tiềm ẩn nhiễm trùng hoặc đông máu. Đối với 1 số ít người bệnh không hề tạo được lỗ rò do mạch máu quá nhỏ thì giải pháp ghép nên là lựa chọn thứ hai để tiếp cận. quy trình chạy thận nhân tạo

Hướng dẫn chăm sóc các dụng cụ chạy thận nhân tạo

Người bệnh cần chăm nom những dụng cụ như lỗ rò, mảnh ghép, ống thông theo hướng dẫn của bác sĩ để bảo vệ chúng hoạt động giải trí tốt trong quy trình chạy thận. Người bệnh nên chăm nom như sau :

1. Lỗ rò hoặc mảnh ghép

  • Rửa bằng xà phòng diệt khuẩn mỗi ngày và trước khi lọc máu.
  • Không gãi da hoặc lấy vảy.
  • Kiểm tra mẩn đỏ, cảm giác nóng quá mức hoặc bắt đầu nổi mụn trên bất kỳ vùng da nào bạn tiếp cận.
  • Nhờ bác sĩ xoay kim khi bạn điều trị lọc máu.

2. Ống thông

  • Giữ băng vệ sinh sạch sẽ và khô ráo.
  • Đảm bảo khu vực tiếp cận được làm sạch và cần được bác sĩ thay băng sau mỗi buổi lọc máu.
  • Nên trữ một bộ dụng cụ thay băng khẩn cấp ở nhà, phòng trường hợp bạn cần thay băng giữa các lần điều trị.
  • Không bao giờ mở ống thông ra ngoài không khí.

Lời khuyên của bác sĩ đối với người chạy thận nhân tạo

BS.CKII Tạ Phương Dung khuyên, người bệnh nên quan tâm tới việc bảo vệ cổng tiếp xúc trên cánh tay của mình. Ngoài việc kiểm tra đường vào mỗi ngày thì bạn cũng nên quan tâm tới những yếu tố sau :

  • Kiểm tra lưu lượng máu: Việc này cần thực hiện nhiều lần mỗi ngày bằng cách cảm nhận sự rung động (giống như chúng ta sờ vào cạnh tủ lạnh). Nếu bạn không cảm thấy điều này, hoặc nếu có sự thay đổi thì cần gọi ngay cho bác sĩ..
  • Không mặc quần áo bó sát hoặc đeo trang sức trên cánh tay tiếp cận.
  • Không mang bất cứ vật gì nặng hoặc làm bất cứ điều gì gây áp lực cho việc ra vào của máu.
  • Không được nằm gối đầu lên cánh tay tiếp cận.
  • Không để bất kỳ ai lấy máu từ cánh tay tiếp cận.
  • Chỉ ấn nhẹ vào chỗ tiếp cận sau khi rút kim ra, bởi vì quá nhiều áp lực sẽ làm ngừng dòng chảy của máu qua đường vào.
  • Nếu bạn bị chảy máu đột ngột sau khi lọc máu, hãy dùng khăn sạch hoặc băng gạc ấn nhẹ lên vị trí kim tiêm. Nếu máu không ngừng chảy trong 30 phút, hãy gọi ngay cho bác sĩ.
  • Nếu bị nhiễm trùng máu, bạn có thể dùng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ.
  • Nếu có cục máu đông trong ống thông, bạn phải đến bệnh viện để điều trị.

Nhân viên y tế sẽ không dùng mạch máu có lỗ rò này cho bất kỳ việc gì ngoài lấy máu để chạy thận tự tạo. Tuy nhiên nếu bạn tới cơ sở y tế nào không phải là khoa / đơn vị chức năng lọc máu, hoàn toàn có thể họ không biết và lấy máu hay tiêm chích ngay vùng mạch máu đó, bạn phải nhắc họ. Bởi vì trong quy trình chạy thận tự tạo hoàn toàn có thể xảy ra những biến chứng như ngất xỉu, mất máu, chóng mặt, nhiễm trùng máu, đông máu … gây nguy hại đến tính mạng con người nên chúng tôi không khuyến khích người bệnh tự chạy thận tự tạo tại nhà. Do đó, trong bài viết này, chúng tôi chỉ đề cập đến chạy thận tự tạo trong khoanh vùng phạm vi bệnh viện, dưới sự điều trị và theo dõi của bác sĩ chuyên khoa. Trung tâm Tiết niệu Thận học, Khoa Nam học – Tiết niệu của Hệ thống BVĐK Tâm Anh quy tụ đội ngũ những chuyên viên đầu ngành, Nội khoa và Ngoại khoa, giỏi trình độ, tận tâm. Nhà giáo nhân dân GS.TS.BS Trần Quán Anh, Thầy thuốc xuất sắc ưu tú PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên là những cây đại thụ trong ngành Tiết niệu Thận học Nước Ta. Cùng với những tên tuổi Thầy thuốc xuất sắc ưu tú TS.BS Nguyễn Thế Trường Thầy thuốc xuất sắc ưu tú BS.CKII Tạ Phương Dung, TS.BS Nguyễn Hoàng Đức, TS.BS Từ Thành Trí Dũng, ThS. BS.CKI Nguyễn Đức Nhuận, BS.CKII Nguyễn Lê Tuyên, ThS. BS Nguyễn Tân Cương, ThS. BS Tạ Ngọc Thạch, BS.CKI Phan Trường Nam … Các chuyên viên, bác sĩ của Trung tâm luôn tự tin làm chủ những kỹ thuật mới nhất, phát hiện sớm và điều trị hiệu suất cao những bệnh lý về thận và đường tiết niệu, giúp người bệnh rút ngắn thời hạn nằm viện, hạn chế rủi ro tiềm ẩn tái phát, nâng cao chất lượng đời sống. Với mạng lưới hệ thống máy móc, trang thiết bị tân tiến số 1 trong nước và khu vực ; Phòng mổ đạt tiêu chuẩn quốc tế ; Cùng với khu nội trú và dịch vụ hạng sang 5 sao … Trung tâm Tiết niệu Thận học điển hình nổi bật với những dịch vụ thăm khám, tầm soát và điều trị toàn bộ những bệnh lý đường tiết niệu. Từ những thường gặp cho đến những cuộc đại phẫu thuật kỹ thuật cao. Có thể kể đến phẫu thuật nội soi sỏi thận, ghép thận, cắt bướu bảo tồn nhu mô thận ; cắt thận tận gốc ; cắt tuyến tiền liệt tận gốc ; cắt hàng loạt bàng quang tạo hình bàng quang bằng ruột non ; cắt tuyến thượng thận ; tạo hình những dị tật đường tiết niệu … Chẩn đoán – điều trị nội khoa và ngoại khoa tổng thể những bệnh lý Nam khoa. Để đặt lịch khám và phẫu thuật tuyến tiền liệt với những chuyên viên đầu ngành tại Trung tâm Tiết niệu Thận học, Khoa Nam học – Tiết niệu Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, hành khách hoàn toàn có thể đặt hẹn trực tuyến qua những cách sau đây :

  • Gọi tổng đài 0287 102 6789 (TP HCM) hoặc 1800 6858 (Hà Nội) để đăng ký lịch hẹn khám bệnh riêng với chuyên gia, thông qua nhân viên chăm sóc khách hàng.
  • Đăng ký hẹn khám bệnh với bất kỳ bác sĩ nào mà mình tin tưởng tại đường link: https://wikinava.org/danh-cho-khach-hang/dat-lich-kham/
  • Gửi tin nhắn trên Fanpage Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh hoặc Fanpage Tiết niệu – Nam học BVĐK Tâm Anh
  • Nhắn tin qua Zalo OA của BVĐK Tâm Anh.

HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH

  •     Hà Nội:

108 Hoàng Như Tiếp, P.Bồ Đề, Q.Long Biên, TP.Hà Nội

Hotline: 1800 6858

  •     TP.HCM:

2B Phổ Quang, P. 2, Q.Tân Bình, TP.Hồ Chí Minh hotline : 0287 102 6789 Fanpage : https://www.facebook.com/benhvientamanh

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.