Cấu tạo và chức năng của Gân & Dây chằng đối với hệ vận động. – Tendoactive

Rate this post

Vai trò của gân và dây chằng trong hệ vận động:

Hệ hoạt động rất quan trọng so với khung hình con người. Nhờ hệ hoạt động mà khung hình con người có hình dạng nhất định, biểu lộ được những động tác lao động, biểu lộ được những cảm hứng của mình. Trải qua thời kì dài tiến hóa, hệ hoạt động người được coi là tiến hóa nhất trong sinh giới nói chung và giới Động vật nói riêng. [ 1 ]

ycboseqom7kmv

Hệ vận động ở con người thường được nhắc đến với hai thành phần chính bao gồm Cơ và Xương. Đối với người trưởng thành, hệ xương bao gồm 206 chiếc dài ngăn khác nhau hợp lại tạo thành bộ xương nâng đỡ cơ thể và che chở cho các nội quan bên trong. Hệ cơ bao gồm khoảng 600 cơ có vai trò chính trong việc vận động, hoạt động phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thần kinh.[1]

Để link cơ và xương thành một hệ hoạt động thống nhất, tổng thể những bó cơ được link với xương trải qua gân và những xương được nối với nhau trải qua những dây chằng .
Gân và dây chằng giúp truyền lực từ cơ vào xương và từ xương vào xương để thuận tiện triển khai những hình thức hoạt động của khung hình. Do đó gân và dây chằng là cầu nối quan trọng, không hề thiếu trong hệ hoạt động hoàn thành xong của con người .

i2bqzsuesoqaq8khz5bq_slide_24

Gân và dây chằng là một tập hợp những sợi mô link có tính co và giãn đăc trưng, chúng hoạt động giải trí như lò so và có tính đàn hồi dẻo dai giúp trấn áp được những lực khi hoạt động, bằng cách co hoặc giãn, gân giống như một sợi tàng trữ nguồn năng lượng giúp bảo tồn và phục sinh được nguồn năng lượng trong quy trình hoạt động với hiệu suất cao cao .
Ngoài ra chính sự liên kết của cơ – gân – xương hay xương – dây chằng – xương như một cầu nối giúp cho khung hình giảm thiểu được những chấn thương dưới ảnh hưởng tác động trực tiếp của lực quá lớn lên khung hình, giúp phân tán những lực, bảo vệ và không thay đổi những khớp cũng như hệ hoạt động .

Cấu trúc và hoạt động của gân, dây chằng

Gân / dây chằng là một mô mềm, cấu trúc từ những sợi collagen tạo thành những bó sợi, mỗi bó được bao trong một lớp mô ( mô ngăn bó gân ) và tổng thể những bó đó được bao trong bao gân để tạo thành gân thực sự. Vỏ hoạt dịch chỉ xuất hiện ở một số ít gân nhất định như gân xương chày sau, gân cơ gấp ở cổ tay .

a-hierarchical-structure-of-tendon-spanning-from-the-single-collagen-moleup-to

Về mặt cấu trúc, gân có 3 thành phần chính là những bó sợi collagen, elastatin ; chất nền và tế bào. [ 2 ]

  • Sợi collagen chiếm tỷ lệ 86% trọng lượng khô của gân, bao gồm chủ yếu là các sợi collagen typ I (95-99%) và collagen typ II ( 1-5%).  Còn các sợi elastatin chỉ chiếm tỷ lệ 2% nhưng  giúp gân có tính co giãn, linh động.
  • Chất nền bao gồm glucosaminglycan (chủ yếu là chondroitin sulfat), proteoglycan và glucoprotein mang điện tích âm nên kết hợp với collagen mang điện tích dương tạo nên 1 cấu trúc bền vững, giúp liên kết các sợi collagen thành bó lớn và có vai trò phục hồi lại vị trí ban đầu của sợi collagen do ái lực (e+) – (e-) từ đó quyết định tới hình dạng và cấu trúc collagen, do vậy là chức năng cơ học của gân.
  • Thành phần tế bào sắp xếp dọc theo các sợi collagen gồm tế bào gân chưa trưởng thành và tế bào gân trưởng thành ( 90-95%), có chức năng sinh tổng hợp collagen và các chất nền ngoài tế bào.

Ngoài ra còn có các tế bào sụn, tế bào hoạt dịch và biểu mô.

Tổn thương gân, dây chằng và mức độ phục hồi

Trên trong thực tiễn Gân và dây chằng là nơi chịu đựng thực trạng quá tải và sự va chạm tiếp tục nhất trong hoạt động hàng ngày và đặc biệt quan trọng trong những động tác lặp đi lặp lại, hoạt động giải trí thể thao, hoạt động sai tư thế hay sự thoái hóa gân do tuổi tác dễ dẫn tới viêm gân, viêm bao gân, tổn thương cấu trúc gân, thậm chí còn rách nát gân, đứt gân. [ 3 ]

nhan-biet-mat-vung-khop-goi-do-ton-thuong-day-chang-cheo-truoc1542901392

Tuy nhiên một điều đáng quan ngại là năng lực hồi sinh của gân và dây chằng sau tổn thương lại chậm hơn rất nhiều so với những cơ quan khác, đặc biệt quan trọng là những tổn thương nghiêm trọng rất dễ tái phát trở lại do quá tình hoạt động khi gân chưa hồi sinh trọn vẹn .
Tế bào da ( 75 % là collagen ) chỉ mất 28 ngày để thay mới trọn vẹn ( ở độ tuổi 20-30 tuổi ). Trong khi đó, theo sinh lý thường thì, thời hạn thay đổi của collagen trong gân là từ 50-100 ngày do hoạt động giải trí chuyển hóa hạn chế và số lượng mạch máu nuôi dưỡng gân rất ít. Gân được tạo nên từ rất nhiều sợi collagen, khi có tổn thương, quy trình hồi sinh và tái tạo gân trở nên phức tạp, lê dài tối thiểu là 6 tháng tới 1 năm thậm chí còn lâu hơn .

Biện pháp cần thiết và rất quan trọng là phòng ngừa các bệnh lý về gân, giúp tăng tuổi thọ và sức bền của gân cơ. Đầu tiên là chúng ta cần có chế độ sinh hoạt cũng như tập luyện thể dục thể thao hợp lý và đúng cách. Cần có các trang thiết bị phù hợp hỗ trợ trong các hoạt động thể lực khác nhau. Sông song là việc bổ sung dinh dưỡng và các thực phẩm tốt cho gân và dây chằng nhằm tăng sức bền và độ dẻo dai của gân, dây chằng trước tác động bất lợi.

Tài liệu tìm hiểu thêm :
[ 1 ] – hệ hoạt động / Wikipedia
[ 2 ] – cấu trúc của gân cơ / sức khỏe thể chất đời sống

[3]- PGS.TS.Nguyễn Vĩnh Ngọc(Khoa Khớp – Bệnh viện Bạch Mai)/phòng ngừa viêm gân/ sức khỏe đời sống.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.