Cấy ghép tủy xương (Cấy ghép tế bào gốc) là gì? – Y Học Cộng Đồng

Rate this post
Chia sẻ bài viết

 

Ghép tủy xương hay còn gọi là ghép tế bào gốc là một giải pháp điều trị cho 1 số ít bệnh ung thư như ung thư bạch cầu, đa u tủy xương, hoặc một số ít loại u hạch bạch huyết. Các bác sĩ cũng điều trị 1 số ít bệnh về máu bằng giải pháp ghép tế bào gốc .
Trước đây, ghép tế bào gốc thường được gọi là ghép tủy xương do tế bào gốc được tổng hợp nơi tủy xương. Thay vì tổng hợp ở tủy xương, những tế bào gốc còn được tìm thấy ở trong máu. Chính do đó nên ngày này người ta gọi là ghép tế bào gốc .

Tại sao tủy xương và tế bào gốc lại quan trọng?

Tủy xương là một phần của xương tạo ra những tế bào máu. Tủy xương là những mô mềm, xốp nằm bên trong xương. Tủy xương chứa những tế bào gốc tạo máu – là những tế bào có năng lực biệt hóa thành một vài loại tế bào khác. Chúng cũng hoàn toàn có thể tạo thành những tế bào tủy xương. Hoặc cũng hoàn toàn có thể trở thành bất kỳ loại tế bào máu nào .
Một số loại ung thư và bệnh khác ngăn cản quy trình tăng trưởng thông thường của những tế bào gốc. Nếu những tế bào gốc tăng trưởng không thông thường thì những tế bào máu chúng tạo ra cũng sẽ không thông thường. Vì thế việc ghép tế bào tủy xương sẽ cho khung hình những tế bào gốc mới. Từ đó tạo ra những tế bào máu khỏe mạnh .

Các loại ghép tế bào máu

Dưới đây sẽ bàn luận về những loại ghép tế bào gốc chính và 1 số ít lựa chọn khác .

Ghép tự thân. Cũng được gọi là ghép AUTO hay hóa trị liều cao kết hợp với truyền tế bào gốc.

Với chiêu thức ghép AUTO, ung thư sẽ được điều trị bằng cách dùng chính tế bào gốc của người bệnh. Đầu tiên, những tế bào gốc sẽ được thu nhận và làm đông. Tiếp theo, bệnh nhân trải qua quy trình hóa trị hoặc nhiều lúc là xạ trị. Sau đó, những tế bào gốc được làm đông trước đó sẽ được làm tan và được đưa lại vào trong máu của bệnh nhân trải qua một ống truyền tĩnh mạch ( IV ) .
Sau 24 giờ những tế bào gốc đến được tủy xương, khởi đầu tăng trưởng, phân loại và tạo ra lại những tế bào máu khỏe mạnh .

Dị ghép. Hay còn gọi là cấy ghép ALLO. Với phương pháp cấy ghép ALLO, bệnh nhân sẽ nhận tế bào gốc của một người khác. Việc tìm ra người hiến có tế bào gốc phù hợp với bệnh nhân là một vấn đề vô cùng quan trọng bởi trong bạch cầu của bệnh nhân có loại protein gọi là hệ kháng nguyên bạch cầu người (HLA). Người hiến phù hợp là người có protein HLA gần giống nhất với bệnh nhân.

Các protein ghép hoàn toàn có thể tạo ra biến chứng nghiêm trọng được gọi là thực trạng tế bào ghép chống lại vật chủ ( GVHD ). Các tế bào khỏe mạnh từ người hiến hoàn toàn có thể tiến công những tế bào của bệnh nhân cho nên vì thế người thích hợp nhất chính là anh chị em nhưng cũng hoàn toàn có thể là những thành viên khác trong mái ấm gia đình hoặc người hiến .
Khi đã tìm được người hiến, bệnh nhân sẽ thực thi hóa trị đôi lúc đi kèm với xạ trị. Sau đó bệnh nhân sẽ nhận được những tế bào gốc trải qua truyền tĩnh mạch ( IV ). Các tế bào trong cấy ghép ALLO thường không bị ngừng hoạt động nên những tế bào sẽ được đưa vào khung hình bệnh nhân sớm nhất hoàn toàn có thể sau khi đã hóa trị hoặc xạ trị .
Có 2 loại ghép ALLO. Việc lựa chọn loại tương thích hơn với bệnh nhân phụ thuộc vào vào tuổi tác, sức khỏe thể chất và bệnh đang được điều trị .

  • Loại Ablative – sử dụng hóa trị liều cao.
  • Loại cường độ thấp – sử dụng hóa trị liều nhẹ hơn.

Nếu như không tìm được người hiến tương thích thì vẫn còn nhiều lựa chọn khác cho bệnh nhân. Các nghiên cứu và điều tra đang được thực thi để xác lập loại ghép nào sẽ hoạt động giải trí hiệu suất cao nhất cho nhiều người khác nhau .

  • Ghép tế bào gốc từ máu dây rốn. Là một trong những lựa chọn nếu như không tìm được người hiến phù hợp bằng cách sử dụng máu ở dây rốn.
  • Cấy ghép bố mẹ – con cái và cấy ghép không tương thích kiểu gen đơn bội. Những loại cấy ghép này đang được sử dụng thường xuyên hơn. Tỷ lệ phù hợp chỉ cần 50% thay vì gần 100% mà người hiến có thể là bố mẹ, con cái, hoặc anh chị em.

Chọn phương pháp cấy ghép

Bác sĩ điều trị sẽ chọn chiêu thức cấy ghép AUTO hay ALLO dựa trên căn bệnh đang điều trị. Những yếu tố khác gồm có thực trạng của tủy xương, tuổi tác và sức khỏe thể chất của bệnh nhân. Ví dụ nếu bệnh nhân mắc bệnh ung thư hoặc bệnh khác ở tủy xương thì sẽ tương thích hơn việc chọn giải pháp ghép ALLO. Trong trường hợp đó, bác sĩ điều trị sẽ không khuyến khích việc sử dụng tủy xương của bệnh nhân để cấy ghép .
Việc lựa chọn chiêu thức ghép khá là phức tạp. Cần phải có bác sĩ chuyên khoa và đến TT ghép tế bào gốc cùng người hiến. Ở TT ghép, bệnh nhân sẽ được tư vấn với bác sĩ chuyên khoa và làm những kiểm tra cũng như xét nghiệm .
Trước khi ghép, bệnh nhân cần xem xét về những yếu tố như :

  • Người chăm sóc trong suốt quá trình điều trị.
  • Trách nhiệm với gia đình trong thời gian vắng nhà do điều trị.
  • Đảm bảo kinh phí cấy ghép.
  • Người đưa đón khi đến lịch cấy ghép.

Và TT chăm nom sức khỏe thể chất hoàn toàn có thể giúp bệnh nhân xử lý những yếu tố trên .

Quá trình ghép thực hiện như thế nào?

Quá trình ghép AUTO

Giai đoạn 1: Thu nhận tế bào gốc của bệnh nhân.

Trong quy trình tiến độ này, bệnh nhân sẽ được tiêm một loại thuốc giúp ngày càng tăng số lượng tế bào gốc. Bác sĩ điều trị sẽ thu nhận những tế bào gốc trải qua một ống truyền tĩnh mạch hoặc catheter được đặt trong vein lớn ở ngực. Bệnh nhân được triển khai ở bệnh viện. Catheter đã được sử dụng trong hóa trị, những thủ pháp khác, và truyền máu .
Thời gian : vài ngày
Nơi thực thi : TT hoặc bệnh viện. Bệnh nhân không cần phải ở lại bệnh viện .

Giai đoạn 2: Điều trị ghép

Bệnh nhân được hóa trị liều cao, nhiều lúc xạ trị .
Thời gian : 5 đến 10 ngày
Nơi thực thi : TT hoặc bệnh viện. Một số TT ghép, bệnh nhân cần ở lại bệnh viện để điều trị, thường khoảng chừng 3 tuần. Nhưng một số ít khác thì bệnh nhân hoàn toàn có thể đến điều trị hằng ngày .

Giai đoạn 3: Nhận lại tế bào gốc

Giai đoạn này còn được gọi là truyền tế bào gốc. Các kỹ thuật viên truyền lại tế bào gốc vào trong máu bệnh nhân thông qua catheter ghép.

Thời gian : <3 0 phút / lần truyền. Và truyền nhiều hơn 1 lần . Nơi thực thi : TT hoặc bệnh viện .

Giai đoạn 4: Hồi phục

Bệnh nhân uống kháng sinh và 1 số ít thuốc khác. Nếu thiết yếu thì sẽ được truyền thêm máu. Hoặc sẽ được những kỹ thuật viên chăm nom nếu như có bất kể tính năng phụ nào xảy ra .
Thời gian : gần 2 tuần .
Nơi thực thi : TT hoặc bệnh viện. Bệnh nhân hoàn toàn có thể ở lại bệnh viện

Quá trình ghép ALLO

Giai đoạn 1: Thu nhận tế bào gốc của người hiến.

Trong tiến trình này, kỹ thuật viên sẽ tiêm thuốc kích thích tăng số lượng bạch cầu trong máu người nhận nếu những tế bào thu nhận từ máu. Một số người hiến tủy xương sẽ được thực thi trong phòng phẫu thuật lê dài vài giờ .
Thời gian : biến hóa tùy thuộc vào cách thu nhận những tế bào gốc .
Nơi triển khai : TT hoặc bệnh viện .

Giai đoạn 2: Điều trị ghép

Bệnh nhân được thực thi hóa trị phối hợp hoặc không tích hợp với xạ trị .
Thời gian : 5 đến 7 ngày .
Nơi thực thi : Bệnh viện .

Giai đoạn 3: Nhận tế bào của người hiến

Giai đoạn này được gọi là truyền tế bào gốc. Kỹ thuật viên sẽ đặt tế bào gốc vào máu của bệnh nhân trải qua catheter cấy ghép trong thời hạn ít hơn 1 giờ. Catheter cấy ghép được đặt đó cho đến khi chữa khỏi bệnh .
Thời gian : 1 ngày
Nơi thực thi : TT hoặc bệnh viện .

Giai đoạn 4: Hồi phục

Trong suốt quy trình hồi sinh, bệnh nhân được uống kháng sinh và một số ít thuốc khác. Bao gồm cả thuốc giúp ngăn ngừa thực trạng tế bào ghép chống vật chủ. Bệnh nhân hoàn toàn có thể được truyền máu nếu thiết yếu. Các kỹ thuật viên sẽ chăm nom nếu bệnh nhân có bất kể tính năng phụ nào do ghép .
Sau khi ghép, bệnh nhân phải đến TT tiếp tục và ít dần theo thời hạn .
Thời gian : luôn đổi khác. Đối với ghép ablative, bệnh nhân thường ở trong bệnh viện 4 tuần. Đối với ghép cường độ thấp, thường ở trong bệnh viện hoặc hoàn toàn có thể đi đến TT hằng ngày trong khoảng chừng 1 tuần .

Các giai đoạn quan trọng của một cuộc ghép thành công

Mỗi người có những định nghĩa khác nhau về “ ghép thành công xuất sắc ”. Dưới đây là 2 cách để nhìn nhận thành công xuất sắc trong ghép :

Số lượng máu của bệnh nhân trở về mức độ an toàn. Số lượng máu là số lượng hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu trong máu. Ghép làm số lượng máu giảm thấp trong vòng 1 đến 2 tuần. Vì thế làm tăng nguy cơ:

  • Nhiễm trùng do số lượng bạch cầu thấp – bạch cầu chống lại nhiễm trùng.
  • Chảy máu do số lượng tiểu cầu thấp – tiểu cầu giúp cầm máu.
  • Mệt mỏi do số lượng hồng cầu thấp – hồng cầu giúp vận chuyển oxy.

Các bác sĩ điều trị sẽ làm giảm những rủi ro tiềm ẩn trên bằng cách truyền máu và tiểu cầu sau ghép. Bệnh nhân cũng được uống kháng sinh để ngăn ngừa nhiễm trùng. Khi những tế bào gốc phân loại sẽ tạo ra nhiều tế bào máu hơn và số lượng máu sẽ được cải tổ. Đó là một cách để biết được liệu ghép có thành công xuất sắc hay không .

Kiểm soát ung thư. Các bác sĩ ghép với mục đích là điều trị bệnh. Phương thức điều trị có thể phù hợp với một số bệnh ung thư như ung thư bạch cầu và u lympho. Một số bệnh nhân, bệnh thuyên giảm là kết quả điều trị tốt nhất. Bệnh thuyên giảm tức là không có dấu hiệu hay triệu chứng của ung thư. Sau khi ghép, bệnh nhân cần đến gặp bác sĩ và làm một số xét nghiệm để xem có còn dấu hiệu ung thư hay không hoặc những biến chứng từ việc ghép.

Những câu hỏi đối với kỹ thuật viên

Trò chuyện tiếp tục với những kỹ thuật viên là quan trọng .
Điều đó giúp bệnh nhân có thêm thông tin trong việc quyết định hành động giải pháp điều trị cũng như là chăm nom của mình. Những câu hỏi dưới đây hoàn toàn có thể giúp bạn hiểu hơn về ghép tế bào gốc .

  • Loại ghép tế bào gốc nào bác sĩ sẽ giới thiệu cho tôi? Tại sao?
  • Nếu tôi ghép ALLO thì tôi sẽ tìm người hiến như thế nào? Cơ hội để có tế bào gốc phù hợp là gì?
  • Tôi sẽ làm liệu pháp điều trị gì trước khi ghép? Xạ trị có được sử dụng không?
  • Liệu trình điều trị sẽ mất bao lâu? Tôi sẽ ở trong bệnh viện bao lâu?
  • Việc ghép sẽ ảnh hưởng như thế nào đối với cuộc sống của tôi? Tôi có thể đi làm không? Tôi có thể tập thể dục hay sinh hoạt được không?
  • Làm sao để tôi biết được việc ghép có hiệu quả?
  • Nếu việc ghép không hiệu quả thì sao? Nếu ung thư tái phát thì sao?
  • Những triệu chứng thoáng qua xảy ra trong suốt quá trình điều trị hoặc một thời gian ngắn sau điều trị là gì?
  • Những triệu chứng kéo dài xảy ra sau nhiều năm là gì?
  • Nếu tôi không đủ viện phí để điều trị thì ai sẽ giúp tôi?

Tài liệu tham khảo

https://www.cancer.net/navigating-cancer-care/how-cancer-treated/bone-marrowstem-cell-transplantation/what-bone-marrow-transplant-stem-cell-transplant

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.