Mạch môn – cây cỏ ven đường và công dụng trị suy tim, viêm phế quản

Rate this post

Ai ở các vùng quê Việt Nam chắc chắn sẽ chẳng còn xa lạ với cây Mạch môn, loài cây hoa trắng tinh khôi có công dụng tuyệt vời cho người huyết áp thấp, suy tim, viêm phế quản.

Mạch môn là cây gì?

– Cây Mạch môn còn gọi là : mạch môn đông, mạch đông, lan tiên, tóc tiên, cỏ lan .
– Tên Khoa Học cây Mạch môn : Ophiopogon japonicus Wall –

– Họ khoa học: Thuộc họ Mạch Môn Đông (Haemodoraceae).

Mô tả cây Mạch môn

Mạch môn là cây thuốc quý, là loại cây thảo sống lâu năm có chiều cao 10-40 cm, rễ chùm. Lá cây Mạch môn mọc từ gốc, hẹp, chiều dài 15-40 cm. Cán mang hoa dài 10-20 cm, hoa màu trắng. Quả mọng màu tím đen, đường kính 6 mm. Quả có 1-2 hạt .
Phân bố : Cây được trồng ở một số ít nơi, trong đó nhiều nhất ở Hải Hưng, Hà Sơn Bình, Hà Bắc .

Hình ảnh cây Mạch môn

Lá và hoa cây Mạch Môn
Rễ - củ Mạch môn tươi và sau khi được phơi khô

Bộ Phận Dùng:

Dùng củ rễ cây Mạch môn để chữa bệnh. Vào tháng 7-8 thu hoạch củ Mạch môn, nên chọn những củ già trên 2 năm. Củ Mạch môn to bằng đầu đũa, có vỏ trắng vàng, thịt ngọt, không nên chọn những củ cứng, vị đắng ( theo Dược Liệu Nước Ta ) .
Phần củ Mạch môn được dùng để chữa bệnh

Thành phần hóa học của cây Mạch môn

Rễ cây Mạch môn có chứa nhiều tinh dầu, chất nhầy và đường … Ngoài ra còn chứa Saponin, Axit amin, Vitamin A …

Công dụng cây Mạch môn

Trong y học truyền thống Nước Trung Hoa, củ Mạch môn có vị cam ( ngọt ), hơi dắng, lạnh có tính năng vào tim, phổi, dạ dà và bồi bổ âm, chữa ho, khô lưỡi khô miệng và trị táo bón .
+ Theo Trung Quốc Dược Học Đại Từ Điển : những người mạch đại và chứng nuy súc dùng mạch môn sẽ giúp cho tâm tâm phế nhuận từ đó huyết mạch tự nhiên thông lợi được ngay .
+ Theo Đông Dược Học Thiết Yếu : Mạch môn giúp thanh dưỡng âm của phế và vị nên khi sử dụng cần bỏ lõi .
+ Theo Trung Dược Học : Mạch môn có tính năng tăng cường máu tới động mạch vành, ngăn ngừa thiếu máu cơ tim, cải tổ thực trạng co bóp tim và chống rối loạn nhịp tim. Ngoài ra còn giúp an thần .
+ Cũng theo Trung Dược Học, thí nghiệm ở trên thỏ cho thấy Mạch môn làm tăng đường huyết, nhưng cũng có báo cáo giải trình nói hạ đường huyết .
+ Mạch môn ức chế mạnh tụ cầu trắng, trực khuẩn đại trường, trực khuẩn thương .
+ Mạch môn giúp kháng khuẩn : ức chế Stapylococus albus vaf E. Coli .
+ Trị nhiệt độc, giải phiền khát, trị phù thũng mặt và chân tay … trị phế nuy, nôn ra mủ, tiết tinh ( Dược Tính Bản Thảo ) .
+ Công dụng Mạch môn trị tâm khí bất túc, hay bồn chồn, sợ hãi, tính tình hay quên, ý thức tán loạn, người có hơi thở ngắn, hư suyễn, ho ra máu, sốt về chiều … ( theo Bản Thảo Hối Ngôn ) .
Cây Mạch môn trị suy tim, huyết áp thấp

Tất tần tật các bài thuốc chữa bệnh từ cây Mạch Môn

– Cây mạch môn chữa bệnh gì ? Bài thuốc Mạch môn trị lao phổi, viêm phế quản mạn tính, viêm họng mạn, ho lê dài, ho khan : Mạch môn 20 g, Đại táo 4 quả, Đảng sâm 12 g, Cam thảo 4 g, Bán hạ chế 6 g, Ngạnh mễ 20 g, sắc uống ( theo Kim Qũy Yếu Lược ) .
– Trị thổ huyết, chảy máu cam không cầm : Dùng Mạch môn 480 g bỏ lõi, nghiền nát, ép lấy nước cốt, rồi cho thêm ít mật ong vào, chia làm 2 lần uống ( theo Hoạt Nhân Tâm Kính ) .
– Trị răng chảy máu : sắc nước Mạch môn uống hàng ngày ( theo Lan Thất Bảo Giám ) .
– Bài thuốc trị họng lở loét, Tỳ và Phế hư nhiệt bốc lên : 40 g Mạch môn, Hoàng liên 20 g. 2 nguyên vật liệu này tán nhuyễn, trộn mật làm thành viên to bằng hạt Ngô đồng lớn. Mỗi lần uống chỉ dùng 20 viên với nước sắc Mạch môn ( theo Phổ Tế Phương ) .
– Mạch môn trị tiêu khát : Mạch môn + Hoàng liên. Sắc uống ( theo Hải Thượng Phương ) .
– Mạch môn trị táo bón, hư nhiệt, phiền khát : 12 g Mạch môn, Phục linh 8 g, Ngọc trúc 20 g, Thục địa 16 g, Sinh địa 12 g, Hà thủ ô 16 g, Đương qui 12 g, Hoài sơn 16 g, Nữ trinh tử 8 g, Bạch thược 8 g, Thiên hoa phấn 8 g, Chích thảo 4 g. Sắc tổng thể uống ( theo Sổ Tay Lâm Sàng Trung Dược ) .
– Mạch môn trị suy tim, có chứng hư thoát, mồ hôi nhiều, mạch nhanh, huyết áp thấp : Mạch môn 16 g, Ngũ vị tử 6 g, Nhân sâm hoặc Đảng sâm ( lượng gấp đôi ) 8 g, sắc uống, để bổ khí âm .

– Mạch môn trị táo bón do âm hư: 20g Mạch môn đông, Sinh địa 20g, Huyền sâm 12g, sắc uống (theo Lâm Sàng Thường Dụng Trung Dược Thủ Sách).

– Mạch môn trị bệnh động mạch vành : Sắc Mạch môn uống, mỗi lần uống 10 ml, ngày uống 3 lần, liệu trình 3-18 tháng .
– Thanh nhiệt giải độc : Dùng củ Mạch môn sao khô, bỏ phần lõi, sau đó hãm uống nước như nước giải khát hàng ngày .
– Bài thuốc điều trị tắc tia sữa : Mạch môn đông bỏ lõi, tán nhỏ. Mỗi lần sử dung 10-12 g .
– Trị sốt cao, khung hình háo khát : mạch môn 12 g ; ngũ vị tử 32 g ; phụ tử chế 4 g, nhân sâm 12 g ; thục địa 32 g ; bạch truật 12 g. Sắc uống ngày 1 thang, chia làm 3 lần trước bữa ăn 1 giờ .
– Viêm phế quản cấp : 12 g mỗi vị : mạch môn, tỳ bà diệp, tang diệp, thạch cao ; 8 g hạnh nhân, a giao 8 g ; gừng tươi 4 g, đảng sâm 16 g. Sắc uống ngày 1 thang, chia 3 lần trước bữa ăn 1 giờ .

Kiêng kỵ khi dùng Mạch môn

+ Bệnh nhân tiêu chảy nên thận trọng uống Mạch môn .
+ Người có Phế và Vị có nhiệt nung nấu bên trong không nên dùng ( theo Đông Dược Học Thiết Yếu )
+ Người có tỳ vị hư hàn, tiêu chảy hoặc có thấp nên kiêng dùng ( theo Lâm Sàng Thường Dụng Trung Dược Thủ Sách ) .

5

/

5
(
3
bầu chọn
)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.