Phác đồ điều trị nội khoa sỏi thận tiết niệu

Rate this post

2017-04-05 06:49 PM

Loại sỏi phosphat thường gặp, là loại amoni-magné-phosphat, loại sỏi này có size lớn, hình sinh vật biển, cản quang, hình thành do nhiễm khuẩn .

Nhận định chung

Sỏi thận ( nephrolithiasis ) là bệnh lý thường gặp nhất của đường tiết niệu, bệnh lý này gặp ở phái mạnh nhiều hơn phái đẹp .

Tuổi mắc bệnh thường là từ 30 – 55 tuổi, nhưng cũng có thể gặp ở trẻ em (sỏi bàng quang).

Tỷ lệ mắc bệnh sỏi thận tiết niệu chung trên toàn quốc tế vào khoảng chừng 3 % dân số và khác nhau giữa những vương quốc Chế độ nhà hàng không hài hòa và hợp lý ( quá nhiều đạm, Hydrat Carbon, Natri, Oxalat ), nhiễm khuẩn tiết niệu, sinh sống ở vùng nóng, vùng nhiệt đới gió mùa, … là những yếu tố thuận tiện để bệnh sỏi thận tiết niệu dễ phát sinh .
Mã số ( theo ICD 10 ) : N20. 0 .

Sỏi calcium

Những nguyên do làm tăng nồng độ calci trong nước tiểu là :
Cường tuyến giáp cận giáp .
Gãy xương lớn và bất động lâu ngày .
Dùng nhiều Vitamin D và Corticoid .
Di căn của ung thư qua xương, gây tàn phá xương. Ngoài ra còn có rất nhiều trường hợp có tăng nồng độ calci trong nước tiểu mà không tìm thấy nguyên do ( 40-60 % trường hợp ) .

Sỏi oxalat

Chiếm tỷ suất cao ở những nước nhiệt đới gió mùa như nước ta, oxalat thường tích hợp với calci để tạo thành sỏi oxalat calci .

Sỏi phosphat

Loại sỏi phosphat thường gặp là loại amoni-magné-phosphat. Loại sỏi này có size lớn, hình sinh vật biển, cản quang, hình thành do nhiễm khuẩn, đặc biệt quan trọng là do vi trùng proteus .

Sỏi acid uric

Sỏi acid uric dễ Open khi chuyển hóa chất purine tăng trong khung hình. Các nguyên do hoàn toàn có thể làm tăng chuyển hoá purine :
Sử dụng nhiều thức ăn có chứa nhiều chất purine như lòng heo, lòng bò, thịt cá khô, nấm .
Bệnh Gút ( Goutte ) .
Phân hủy những khối ung thư khi dùng thuốc hóa trị liệu. Lưu ý rằng Acid uric dễ tan trong thiên nhiên và môi trường kiềm và dễ kết tinh trong môi trường tự nhiên acid, khi pH nước tiểu dưới 6 .

Sỏi Cystin

Được hình thành do sai sót của việc tái hấp thu ở ống thận của chất Cystin, tương đối ít gặp ở nước ta, Sỏi Cystin là sỏi không cản quang .

Tiến triển của sỏi thận tiết niệu

Sau khi viên sỏi được hình thành, nếu sỏi còn nhỏ, thường viên sỏi đi theo đường nước tiểu và được tống ra ngoài. Nhưng nếu viên sỏi bị vướng lại ở một vị trí nào đó trên đường tiết niệu, thì sỏi sẽ lớn dần, gây cản trở lưu thông của nước tiểu, đưa đến ứ đọng và dãn phình ở phía trên chỗ tắc và gây ra những biến chứng :
Tắc nghẽn .
Nhiễm trùng .
Phát sinh thêm những viên sỏi khác .
Phá hủy dần cấu trúc thận .

Những nguyên nhân làm cho viên sỏi bị vướng lại

Hình dạng và kích cỡ của viên sỏi
Sỏi lớn, sần sùi thì dễ bám vào niêm mạc và bị vướng lại .
Trên đường tiết niệu có những chỗ hẹp tự nhiên do cấu trúc giải phẫu
Viên sỏi không qua được những chỗ hẹp, đó là :
Cổ đài thận .
Cổ bể thận .
Những chỗ hẹp ở niệu quản :
+ Vùng thắt lưng, có những mạch máu sinh dục ( mạch máu buồng trứng hoặc tinh hoàn ) bắt chéo qua và ở nơi đó niệu quản thường bị gấp khúc, nên viên sỏi hoàn toàn có thể bị vướng lại .
+ Vùng chậu hông, niệu quản bắt chéo qua một số ít động mạch như động mạch chậu, động mạch bàng quang tử cung .
+ Vùng sát bàng quang, niệu quản bắt chéo qua ống dẫn tinh .
+ Phần niệu quản trong nội thành của thành phố bàng quang. Vì vậy, viên sỏi niệu quản hay bị vướng lại ở những đoạn sau : Đoạn thắt lưng 1/3 trên của niệu quản, Đoạn trong chậu hông bé, Đoạn nội thành của thành phố của bàng quang .
Ở bàng quang : Cổ bàng quang là chỗ hẹp hầu hết .

Ở nam giới, cổ bàng quang có tiền liệt tuyến bao bọc nên sẽ khó qua hơn ở phụ nữ.

Ở niệu đạo : Nữ giới niệu đạo không có chỗ hẹp và ngắn hơn nên sỏi ít bị vướng lại. Nam giới, niệu đạo có ba chỗ lan rộng ra ra và viên sỏi hay lọt vào đó .
Những nơi đó là : Xoang tiền liệt tuyến, Hành niệu đạo, Hố thuyền ở gần lỗ sáo .

Ảnh hưởng của viên sỏi đối với đường tiết niệu

Khi viên sỏi bị vướng lại ở bên trong đường tiết niệu, nó sẽ tác động ảnh hưởng đến đường tiết niệu qua 3 quá trình :
Giai đoạn chống đối
Đường tiết niệu phía trên viên sỏi sẽ tăng cường sức co bóp để tống sỏi ra ngoài. Niệu quản và bể thận phía trên viên sỏi chưa bị co và giãn. Có sự tăng áp lực đè nén bất ngờ đột ngột ở đài bể thận gây cơn đau quặn thận. Trên lâm sàng ở quá trình này bệnh nhân thường bộc lộ bởi những cơn đau quặn thận nổi bật .
Giai đoạn co và giãn
Thông thường sau khoảng chừng 3 tháng nếu sỏi không vận động và di chuyển được thì niệu quản, bể thận và đài thận phía trên viên sỏi sẽ bị co và giãn, nhu động của niệu quản bị giảm .
Giai đoạn biến chứng
Viên sỏi nằm lâu sẽ không chuyển dời được vì bị bám dính vào niêm mạc, niệu quản bị xơ dày, hoàn toàn có thể bị hẹp lại. Chức năng thận sẽ bị giảm dần, thận ứ nước, ứ mủ nếu có nhiễm trùng, sỏi còn sống sót trong đường tiết niệu là một yếu tố thuận tiện cho việc nhiễm trùng tái diễn, lâu ngày sẽ gây viêm thận bể thận mạn tính và đưa đến suy thận mạn. Sỏi niệu quản hai bên hoàn toàn có thể gây vô niệu do ùn tắc .

Phác đồ điều trị nội khoa sỏi thận tiết niệu

Điều trị cơn đau quặn thận do sỏi

Giảm lượng nước uống vào khi đang có cơn đau quặn thận .
Giảm đau : Thường những thuốc kháng viêm không Steroid có tính năng tốt trong trường hợp này, hoàn toàn có thể sử dụng Diclofenac ( Voltarene ống 75 mg ) tiêm tĩnh mạch .
Trong trường hợp không có hiệu suất cao, xem xét việc sử dụng Morphin .
Giãn cơ trơn : tiêm tĩnh mạch những thuốc Buscopan, Drotaverin, …
Kháng sinh, nếu có tín hiệu nhiễm trùng, chú ý quan tâm chọn những loại kháng sinh có tính năng trên vi trùng gram âm như Cephalosporin thế hệ 3, Quinolone và những Aminoside thường được sử dụng nhiều, cần đổi khác liều lượng theo mức độ suy thận ( nếu có ) và tránh dùng Aminoside khi suy thận .
Giải quyết nguyên do gây ùn tắc niệu quản ( sỏi, dị dạng đường niệu gây ứ nước ). Một số trường hợp sỏi niệu quản gây cơn đau quặn thận không cung ứng với điều trị nội khoa thì cần chỉ định can thiệp phẫu thuật sớm để xử lý ùn tắc. Tuỳ theo cơ địa bệnh nhân, số lượng, kích cỡ sỏi và thực trạng công dụng thận từng bên để quyết định hành động dẫn lưu tối thiểu bể thận qua da hay hoàn toàn có thể can thiệp lấy sỏi bằng mổ cấp cứu .

Một số lưu ý điều trị sỏi bằng nội khoa

Đối với sỏi nhỏ và trơn láng : Nhờ sự nhu động của niệu quản viên sỏi sẽ chuyển dời dần để được tống ra ngoài, đây là một tiến triển một cách tự nhiên. Tuy nhiên việc tăng dòng nước tiểu ( thuốc lợi tiểu, uống nhiều nước ) thuốc chống viêm không stéoide làm cho niêm mạc niệu quản không bị phù nề làm cản trở sự vận động và di chuyển của sỏi, hoàn toàn có thể có công dụng tốt cho viên sỏi hoạt động thuận tiện .
Đối với sỏi acid uric : Là sỏi không cản quang, thường gặp ở những nước tăng trưởng kết tinh ở pH nước tiểu thường rất acid < 6 và sỏi hoàn toàn có thể tan khi ta cho kiềm hóa nước tiểu, thế cho nên với loại sỏi này hướng dẫn cách điều trị như sau : Chế độ ăn : giảm đạm, kiêng rượu, bia, thuốc lá . Cho bệnh nhân uống nhiều nước trên 2 lít nước mỗi ngày . Làm kiềm hóa nước tiểu bằng những loại thuốc : Bicarbonate de Sodium 5 - 10 g / ngày ; Allopurinol : Là thuốc ức chế purine liều 100 - 300 mg mổi ngày, quan tâm hoàn toàn có thể gây tính năng phụ như buồn nôn, tiêu chảy, ngứa, nổi mân ở da, suy công dụng gan. Nên uống thuốc sau khi ăn .

Điều trị nội khoa sau phẩu thuật mổ lấy sỏi

Những yếu tố cho sự tái phát sỏi gồm :
Còn sót sỏi sau phẫu thuật .
Tồn tại chỗ hẹp trên đường tiết niệu .
Nhiễm trùng niệu không điều trị dứt điểm : Cần phải điều trị dứt điểm nhiễm trùng niệu, tốt nhất điều trị theo kháng sinh đồ .

Điều trị ngoại khoa

Mổ lấy sỏi .
Phẩu thuật nội soi lấy sỏi .
Lấy sỏi niệu quản qua da .

Tán sỏi ngoài cơ thể và tán sỏi nội soi

Điều trị dự phòng

Trong tổng thể trường hợp sỏi, đều phải bảo vệ lượng nước tiểu > 2 lít / ngày .
Nếu tăng Calci niệu vô căn : Chế độ ăn có lượng muối thông thường ( 6 – 9 g NaCl / ngày ) lượng Protid thông thường ( 1,2 g / kg / ngày ), Calci thông thường ( 800 – 1000 mg / ngày ) .

Nếu tăng Oxalate niệu vô căn: Allopurinol nếu có tăng Acid Uric niệu phối hợp.

Sỏi Uric : Kiềm hóa nước tiểu để pH niệu khoảng chừng 6,5 ( nhưng không quá 7 vì lại tạo điều kiện kèm theo cho ngọt ngào tinh thể Calci, Phospho ) Chế độ ăn giảm phân phối những chất có chứa nhiều nhân purine ). Allopurinol được chỉ định khi Acid Uric niệu trên 4 mmol / ngày và đã vận dụng chính sách ăn hài hòa và hợp lý .
Sỏi do nhiễm trùng : Điều trị kháng sinh lê dài ( 2 – 3 tháng ) chọn loại kháng sinh tập trung chuyên sâu tốt lên nhu mô thận ( Cotrimoxazole, Quinolone ) sau khi vô hiệu sỏi .
Sỏi Cystin : Uống nước nhiều bảo vệ nước tiểu trên 3 lít / ngày. Cần phải đạt được Cystin niệu < 600 - 800 ( mol / l và pH niệu từ 7,5 đến 8 ( cho uống 8 - 16 gam Natri Bicarbonate mỗi ngày ) .

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.