Tác dụng phụ của hóa chất – Y Học Cộng Đồng

Rate this post
Chia sẻ bài viết

 

Biên dịch: BS. Phạm Hoài

Hóa trị liệu hoàn toàn có thể điều trị hiệu suất cao nhiều loại bệnh ung thư. Nhưng cũng giống như những giải pháp điều trị khác, nó cũng có những tác dụng phụ. Tác dụng phụ của hóa chất thì khác nhau tùy vào bệnh nhân. Chúng nhờ vào vào loại ung thư, vị trí di căn, loại thuốc và liều dùng, cũng như thực trạng sức khỏe thể chất bệnh nhân .

Xem thêm bài: Kiến thức cơ bản cần biết về hóa trị

Tại sao hóa trị gây ra tác dụng phụ?

Hóa trị ảnh hưởng tác động vào hoạt động giải trí của tế bào. Những hoạt động giải trí này gồm có sự tăng trưởng và phân loại thành nhiều tế bào mới. Một số tế bào lành cũng hoạt động giải trí mạnh như tế bào ung thư. Chúng gồm có tế bào máu, niêm mạc miệng, hệ tiêu hóa và nang lông. Tác dụng phụ xảy ra khi hóa chất tiến công những loại tế bào này .

Tác dụng phụ có thể điều trị được hay không?

Có. Chuyên gia y tế hoàn toàn có thể giúp bệnh nhân dự trữ và điều trị những tác dụng phụ của hóa chất. Ngày nay có nhiều thuốc để điều trị tác dụng phụ hơn trước kia. Dự phòng và điều trị tác dụng phụ được gọi là chăm nom giảm nhẹ hoặc là điều trị nâng đỡ, là một phần quan trọng của điều trị ung thư .
Các bác sĩ và nhà khoa học đang thao tác cật lực để tăng trưởng những loại thuốc, phối hợp những loại thuốc và phương pháp điều trị để giảm thiểu tác dụng phụ. Ngày nay có nhiều loại hóa chất ít tác dụng phụ hơn so với những hóa chất trước đây .

Tác dụng phụ thường gặp của hóa trị.

Các loại thuốc khác nhau gây ra những tác dụng phụ khác nhau. Một số loại hóa chất thường có những tác dụng phụ đơn cử. Nhưng, thưởng thức của mỗi người là khác nhau .
Hãy nói với bác sĩ tổng thể những tác dụng phụ mà bệnh nhân gặp phải. Trong hầu hết những liệu pháp hóa chất, tác dụng phụ sẽ không phản ánh hiệu suất cao của việc điều trị. Nhưng chúng hoàn toàn có thể đúng so với 1 số ít loại thuốc điều trị nhắm trúng đích .
Dưới đây là một số ít tác dụng phụ của hóa trị truyền thống lịch sử .

Mệt mỏi

Mệt mỏi là luôn cảm thấy mệt và kiệt sức. Đó là tác dụng phụ thường gặp nhất của hóa trị .

Đau

Hóa trị thường gây ra đau. Chúng gồm có :

  • Đau đầu
  • Đau cơ
  • Đau dạ dày
  • Đau do thương tổn dây thần kinh, chẳng hạn như cảm giác bỏng rát, tê rần hoặc “Shooting pain”, thường ở ngón tay và ngon chân.

Hầu hết những loại đau tương quan tới hóa chất đều giảm bớt hoặc hết hẳn giữa những lần điều trị. Mặc dù vậy, tổn thương dây thần kinh thường tệ hơn sau mỗi lần điều trị. Thỉnh thoảng nếu điều đó xảy ra, những loại thuốc gây thương tổn dây thần kinh hoàn toàn có thể được dừng hẳn. Phải mất hàng tháng tới hàng năm để những thương tổn dây thần kinh do hóa trị hoàn toàn có thể phục sinh và hết hẳn. Ở 1 số ít bệnh nhân những thương tổn này không khi nào phục sinh trọn vẹn .
Việc điều trị đau thường khác nhau tùy vào nguyên do. Việc bệnh nhân nói với nhân viên cấp dưới y tế về cảm xúc đau trong quy trình điều trị hóa chất là rất quan trọng. Có thể có những nguyên do gây đau khác ngoài hóa chất, ví dụ như đau do bệnh ung thư gây ra. Nếu đau do hóa chất, bác sĩ hoàn toàn có thể điều trị bằng :

  • Thuốc giảm đau
  • Ngăn chặn tín hiệu đau từ dây thần kinh truyền tới não bộ bằng biện pháp giảm đau thần kinh và tủy sống.
  • Điều chỉnh liều hóa chất.

Viêm loét họng và miệng

Hóa trị hoàn toàn có thể gây tổn thương tế bào bên trong miệng và họng. Đây là nguyên do gây đau do viêm loét vùng này, được gọi là viêm niêm mạc .
Viêm khoang miệng thường xảy ra sau 5 tới 14 ngày sau hóa trị. Vết loét hoàn toàn có thể bị nhiễm trùng. Ăn kiêng và vệ sinh răng miệng giúp giảm rủi ro tiềm ẩn bị viêm loét miệng. Viêm loét miệng hoàn toàn có thể khỏi trọn vẹn sau khi kết thúc điều trị .

Tiêu chảy

Một số hóa trị liệu gây ra các động tác đi tiêu lỏng hoặc chảy nước. Ngăn ngừa tiêu chảy hoặc điều trị sớm sẽ giúp bạn khỏi bị mất nước (mất quá nhiều dịch cơ thể). Nó cũng giúp ngăn ngừa các vấn đề sức khỏe khác.

Buồn nôn và nôn mửa

Hóa trị hoàn toàn có thể gây buồn nôn ( cảm xúc không dễ chịu vùng bụng ) và nôn mửa ( nôn ). Tác dụng phụ này nhờ vào vào loại thuốc và liều dùng. Có những loại thuốc hoàn toàn có thể cho trước hoặc sau khi hóa trị để ngăn ngừa buồn nôn và nôn mửa .

Táo bón

Hóa trị hoàn toàn có thể gây táo bón. Điều này có nghĩa là không đi cầu tiếp tục hoặc đi cầu khó khăn vất vả. Các loại thuốc khác, như thuốc giảm đau, cũng hoàn toàn có thể gây táo bón. Uống đủ nước, ăn những bữa ăn cân đối, và tập thể dục vừa đủ hoàn toàn có thể làm giảm rủi ro tiềm ẩn táo bón .

Rối loạn về máu

Tủy xương là mô xốp bên trong xương. Nó tạo ra những tế bào máu mới. Hóa trị ảnh hưởng tác động đến quy trình này, thế cho nên bệnh nhân bị tác dụng phụ do có quá ít tế bào máu. Thông thường số lượng tế bào máu trở lại thông thường sau khi hóa trị hoàn tất. Nhưng trong quy trình điều trị, số lượng tế bào máu thấp hoàn toàn có thể gây ra 1 số ít yếu tố và phải được theo dõi ngặt nghèo .
Nhân viên y tế hoàn toàn có thể sử dụng những xét nghiệm sau đây để kiểm tra những rối loạn về máu :

  • Số lượng máu (CBC)
    • Một xét nghiệm CBC cho thấy mức độ hồng cầu và bạch cầu trong máu.
    • Không đủ hồng cầu được gọi là tình trạng thiếu máu. Các triệu chứng bao gồm mệt mỏi, chóng mặt và khó thở.
    • Không đủ bạch cầu gọi là giảm bạch cầu. Điều này làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Khi số lượng bạch cầu xuống thấp có thể rất nguy hiểm. Nếu bị nhiễm trùng, bệnh nhân cần dùng thuốc kháng sinh càng sớm càng tốt.
  • Số lượng tiểu cầu
    • Xét nghiệm này đánh giá số lượng tiểu cầu trong máu. Tiểu cầu là các tế bào có chức năng cầm máu. Chúng gắn vào các mạch máu bị tổn thương và giúp hình thành cục máu đông.
    • Không có đủ tiểu cầu gọi là giảm tiểu cầu. Bệnh nhân có thể dễ chảy máu và bầm tím hơn bình thường.

Liều hóa chất hoàn toàn có thể được kiểm soát và điều chỉnh để giảm thiểu tác dụng phụ của hóa chất lên những dòng tế bào máu. Có 1 số ít thuốc điều trị rối loạn này. Một số thuốc giúp tủy xương tăng sinh những dòng tế bào máu. Chúng hoàn toàn có thể giúp ngăn ngừa giảm bạch cầu ở những người có rủi ro tiềm ẩn cao .

Tác dụng lên hệ thần kinh

Một số loại thuốc gây tổn thương thần kinh. Điều này hoàn toàn có thể gây ra những triệu chứng thần kinh hoặc ở cơ như sau :

  • Đau
  • Bỏng rát
  • Yếu hoặc tê ở bàn tay, bàn chân, hoặc cả hai
  • Cơ yếu, đau, mệt mỏi hoặc đau nhức
  • Mất thăng bằng
  • Run

Bệnh nhân hoàn toàn có thể bị đau cổ, nhức đầu hoặc gặp khó khăn vất vả khi nhìn, nghe hoặc đi bộ. Bệnh nhân hoàn toàn có thể cảm thấy vụng về. Những triệu chứng này thường trở nên tốt hơn với liều hóa trị thấp hơn hoặc sau khi điều trị. Nhưng tổn thương đôi lúc là vĩnh viễn .

Thay đổi suy nghĩ và trí nhớ

Một số người gặp khó khăn vất vả khi tâm lý rõ ràng và tập trung chuyên sâu sau khi hóa trị. Những người khỏi bệnh ung thư nhưng có những triệu chứng này được gọi là bệnh não do hóa chất ( chemobrain ” ). Bác sĩ gọi đó là những biến hóa nhận thức hoặc rối loạn tính năng nhận thức .

Các vấn đề tình dục và sinh sản

Hóa trị hoàn toàn có thể tác động ảnh hưởng đến năng lực sinh sản. Đối với phụ nữ, đây là năng lực có bầu và mang thai. Đối với phái mạnh, đây là năng lực thụ thai. Mệt mỏi do bị bệnh ung thư hoặc điều trị cũng hoàn toàn có thể tác động ảnh hưởng đến năng lực quan hệ tình dục. Nói chuyện với bác sĩ về những tác dụng phụ hoàn toàn có thể xảy ra này trước khi mở màn điều trị. Tìm hiểu thêm về cách quản trị những tác dụng phụ về tình dục và tình dục .
Phụ nữ hoàn toàn có thể cần xét nghiệm PAP trước khi mở màn hóa trị. Bởi vì hóa trị liệu hoàn toàn có thể gây nhiễm xét nghiệm này .
Hóa trị cũng hoàn toàn có thể gây hại cho thai nhi. Đặc biệt trong 3 tháng đầu của thai kỳ, khi những cơ quan vẫn đang tăng trưởng. Nếu bệnh nhân hoàn toàn có thể có thai trong khi quy trình điều trị, hãy sử dụng giải pháp ngừa thai hiệu suất cao. Nếu có thai, hãy nói ngay với bác sĩ .

Mất cảm giác ngon miệng

Bệnh nhân hoàn toàn có thể ăn ít hơn thông thường, không cảm thấy đói, hoặc cảm thấy no sau khi ăn một lượng ít thức ăn. Nếu điều này lê dài trong quy trình điều trị, bệnh nhân hoàn toàn có thể giảm cân và không nhận được dinh dưỡng thiết yếu. Bệnh nhân cũng hoàn toàn có thể mất khối lượng cơ và sức cơ. Tất cả những điều này làm giảm năng lực phục sinh của bệnh sau hóa trị .

Rụng tóc

Một số loại hóa chất gây rụng tóc từ khắp khung hình. Nó hoàn toàn có thể Open ở một vài thời gian hoặc suốt qua trình điều trị. Rụng tóc thường mở màn vài tuần tiên phong kể từ khi hóa trị. Nó có xu thế tăng lên 1 đến 2 tháng trong qua trình điều trị. Bác sĩ hoàn toàn có thể Dự kiến rủi ro tiềm ẩn rụng tóc dựa trên những loại thuốc và liều thuốc đang dùng .

Vấn đề tim mạch

Một số loại hóa chất hoàn toàn có thể ảnh hưởng tác động đến tim mạch. Cần kiểm tra tính năng tim trước khi điều trị. Bằng cách này, những bác sĩ hoàn toàn có thể cho biết liệu việc điều trị có gây ra tác dụng phụ lên tim mạch hay không. Một xét nghiệm thường thì là siêu âm tim ( echo ). Xét nghiệm này sử dụng sóng siêu âm để nhìn nhận hình dạng và công dụng của tim .

Tác dụng phụ lâu dài

Hầu hết các tác dụng phụ đều biến mất sau khi điều trị. Nhưng một số tiếp tục, tái lại hoặc phát triển sau. Ví dụ, một số loại hóa chất có thể gây tổn thương vĩnh viễn cho tim, phổi, gan, thận, hoặc hệ thống sinh sản. Và một số người gặp rắc rối với suy nghĩ, tập trung và trí nhớ trong nhiều tháng hoặc nhiều năm sau khi điều trị.

Thay đổi hệ thần kinh hoàn toàn có thể Open sau khi điều trị. Trẻ em được hóa trị hoàn toàn có thể bị những tác dụng phụ xảy ra hàng tháng hoặc nhiều năm sau khi điều trị. Chúng được gọi là tác dụng phụ muộn. Những người khỏi bệnh ung thư cũng có rủi ro tiềm ẩn cao mắc bệnh ung thư thứ hai sau này .

Chăm sóc sau điều trị ung thư là quan trọng

Chăm sóc sau khi kết thúc điều trị là rất quan trọng. Các nhân viên cấp dưới y tế hoàn toàn có thể giúp bệnh nhân điều trị những tác dụng phụ lâu dài hơn và theo dõi những tác dụng phụ muộn. Chăm sóc này được gọi là chăm nom theo dõi. Chăm sóc theo dõi hoàn toàn có thể gồm có khám sức khỏe thể chất định kỳ, xét nghiệm y tế, hoặc cả hai .

Tài liệu tham khảo

https://www.cancer.net/navigating-cancer-care/how-cancer-treated/chemotherapy/side-effects-chemotherapy

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.