Chẩn đoán và điều trị thoái hóa khớp gối

Rate this post
Thoái hoá khớp gối là hậu quả của quy trình cơ học và sinh học làm mất cân đối giữa tổng hợp và huỷ hoaị của sụn và xương dưới sụn. Sự mất cân đối này hoàn toàn có thể được khởi đầu bởi nhiều yếu tố : di truyền, tăng trưởng, chuyển hoá và chấn thương, bộc lộ sau cuối của thoái hóa khớp là những đổi khác hình thái, sinh hoá, phân tử và cơ sinh học của tế bào và chất cơ bản của sụn dẫn đến nhuyễn hoá, nứt loét và mất sụn khớp, xơ hoá xương dưới sụn, tạo gai xƣơng và hốc xương dưới sụn .
Bệnh thường gặp ở phái đẹp, chiếm 80 % trường hợp thoái hóa khớp gối .

151223 Anh1

2. NGUYÊN NHÂN

Theo nguyên do chia 2 loại thoái hóa khớp nguyên phát và thứ phát .
a ) Thoái hoá khớp nguyên phát
Là nguyên do chính, Open muộn, thường ở người sau 60 tuổi, hoàn toàn có thể ở 1 hoặc nhiều khớp, tiến triển chậm. Ngoài ra hoàn toàn có thể có yếu tố di truyền, yếu tố nội tiết và chuyển hoá ( mãn kinh, đái tháo đƣờng … ) hoàn toàn có thể ngày càng tăng thực trạng thoái hóa .
b ) Thoái hoá khớp thứ phát
Bệnh gặp ở mọi lứa tuổi, nguyên do hoàn toàn có thể do sau những chấn thương khiến trục khớp biến hóa ( gãy xương khớp, can lệch … ) ; Các không bình thường trục khớp gối bẩm sinh : khớp gối quay ra ngoài ( genu valgum ) ; Khớp gối quay vào trong ( genu varum ) ; Khớp gối quá duỗi ( genu recurvatum … ) hoặc sau những tổn thương viêm khác tại khớp gối ( viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống dính khớp, lao khớp, viêm mủ, bệnh gút, chảy máu trong khớp – bệnh Hemophilie … )

3. CHẨN ĐOÁN

a ) Chẩn đoán xác lập : Bệnh thường gặp ở nữ, chiếm 80 % trƣờng hợp .
Áp dụng tiêu chuẩn chẩn đoán của Hội thấp khớp học Mỹ-ACR ( American College of Rheumatology ), 1991
– Có gai xương ở rìa khớp ( trên X quang )
– Dịch khớp là dịch thoái hoá
– Tuổi trên 38
– Cứng khớp dưới 30 phút
– Có tín hiệu lục khục khi cử động khớp
Chẩn đoán xác lập khi có yếu tố 1,2,3,4 hoặc 1,2,5 hoặc 1,4,5
– Các tín hiệu khác :
+ Tràn dịch khớp : nhiều lúc thấy ở khớp gối, do phản ứng viêm của màng hoạt dịch .
+ Biến dạng : do Open những gai xƣơng, do lệch trục khớp hoặc thoát vị màng hoạt dịch .
– Các phƣơng pháp thăm dò hình ảnh chẩn đoán
+ X quang qui ước : Tiêu chuẩn chẩn đoán thoái hoá khớp của Kellgren và Lawrence
Giai đoạn 1 : Gai xương nhỏ hoặc hoài nghi có gai xương
Giai đoạn 2 : Mọc gai xương rõ
Giai đoạn 3 : Hẹp khe khớp vừa
Giai đoạn 4 : Hẹp khe khớp nhiều kèm xơ xương dưới sụn
+ Siêu âm khớp : nhìn nhận thực trạng hẹp khe khớp, gai xương, tràn dịch khớp, đo độ dày sụn khớp, màng hoạt dịch khớp, phát hiện những mảnh sụn thoái hóa bong vào trong ổ khớp .
+ Chụp cộng hưởng từ ( MRI ) ) : giải pháp này hoàn toàn có thể quan sát đƣợc hình ảnh khớp một cách không thiếu trong khoảng trống 3 chiều, phát hiện đƣợc những tổn thương sụn khớp, dây chằng, màng hoạt dịch .
+ Nội soi khớp : chiêu thức nội soi khớp quan sát trực tiếp được những tổn thương thoái hoá của sụn khớp ở những mức độ khác nhau ( theo Outbright chia 4 độ ), qua nội soi khớp kết hợp sinh thiết màng hoạt dịch để làm xét nghiệm tế bào chẩn đoán phân biệt với những bệnh lý khớp khác .
– Các xét nghiệm khác :
+ Xét nghiệm máu và sinh hoá : Tốc độ lắng máu thông thường .
+ Dịch khớp : Đếm tế bào dịch khớp < 1000 tế bào / 1 mm3 . b ) Chẩn đoán phân biệt Viêm khớp dạng thấp : chẩn đoán phân biệt khi chỉ tổn thương tại khớp gối, đặc biệt quan trọng khi chỉ bộc lộ một khớp : thực trạng viêm tại khớp và những biểu lộ viêm sinh học rõ ( vận tốc máu lắng tăng, CRP tăng … ) và hoàn toàn có thể có yếu tố dạng thấp dương thế. Thường được chẩn đoán qua nội soi và sinh thiết màng hoạt dịch .

4. ĐIỀU TRỊ

a ) Nguyên tắc điều trị
– Giảm đau trong những đợt tiến triển .
– Phục hồi tính năng hoạt động của khớp, hạn chế và ngăn ngừa biến dạng khớp .

– Tránh các tác dụng không mong muốn của thuốc, lƣu ý tương tác thuốc và các bệnh kết hợp ở người cao tuổi.

– Nâng cao chất lượng đời sống cho người bệnh .
b ) Điều trị nội khoa
– Vật lý trị liệu
Nhiệt điều trị : Các giải pháp siêu âm, hồng ngoại, chườm nóng, liệu pháp suối khoáng, bùn có hiệu suất cao cao .
– Thuốc điều trị triệu chứng công dụng nhanh
Chỉ định khi có đau khớp
+ Thuốc giảm đau : Paracetamol : 1 g – 2 g / ngày .
Đôi khi cần chỉ định những thuốc giảm đau bậc 2 : Paracetamol phối hợp với Tramadol 1 g – 2 g / ngày .
+ Thuốc chống viêm không steroid ( NSAIDs )
Etoricoxia 30 mg – 60 mg / ngày, Celecoxib 200 mg / ngày, Meloxicam 7,5 – 15 mg / ngày .
Thuốc chống viêm không steroid khác : Diclofenac 50-100 mg / ngày, Piroxicam 20 mg / ngày …
+ Thuốc bôi ngoài da : bôi tại khớp đau 2-3 lần / ngày. Các loại gel nhƣ : Voltaren Emugel .. có công dụng giảm đau đáng kể và rất ít công dụng phụ .
+ Corticosteroid : Không có chỉ định cho đường body toàn thân
+ Đường tiêm nội khớp
Hydrocortison acetat : Mỗi đợt 2-3 mũi tiêm cách nhau 5-7 ngày, không vượt quá 4 mũi tiêm mỗi đợt .
Các chế phẩm chậm : Methylprednisolon, Betamethasone dipropionate tiêm mỗi mũi cách nhau 6-8 tuần. Không tiêm quá 3 đợt 1 năm vì thuốc gây tổn thương sụn khớp nếu dùng quá liều .
Acid hyaluronic ( AH ) dưới dạng hyaluronate : 1 ống / 1 tuần x 5 tuần .
– Thuốc điều trị triệu chứng tính năng chậm ( DMARDs )
Nên chỉ định sớm, lê dài, khi có đợt đau khớp, tích hợp với những thuốc điều trị triệu chứng công dụng nhanh nêu trên .
+ Glucosamine sulfate : 1,5 g / ngày .
+ Acid hyaluronic phối hợp Chondroitin sulfate : 30 ml uống mỗi ngày .
+ Thuốc ức chế Interleukin 1 : Diacerein 50 mg x 2 viên / ngày. – Cấy ghép tế bào gốc ( Stem cell transplantation )
+ Từ huyết tương tự thân giàu tiểu cầu ( PRP ) : lấy máu tĩnh mạch, chống đông, ly tâm tách huyết tương sau đó bơm vào khớp gối 6 ml – 8 ml PRP .
+ Tế bào gốc chiết xuất từ mô mỡ tự thân ( Adipose Derived Stemcell-ADSCs ) : Tách tế bào gốc từ mô mỡ và tách dịch chiết tiểu cầu, thêm dung dịch Adistem và kích hoạt tế bào gốc bằng máy, sau đó tiêm 5 ml mô mỡ đã làm sạch và 5 ml dung dịch chứa 50-70 triệu tế bào nền vào khớp gối thoái hóa .
+ Tế bào gốc từ nguồn gốc tủy xƣơng tự thân .
c ) Điều trị ngoại khoa
– Điều trị dưới nội soi khớp
+ Cắt lọc, bào, rửa khớp .
+ Khoan kích thích tạo xương ( microfrature )
+ Cấy ghép tế bào sụn .
– Mổ Ruột thay khớp tự tạo
Đƣợc chỉ định ở những thể nặng tiến triển, có giảm nhiều tính năng hoạt động. Thường được vận dụng ở những bệnh nhân trên 60 tuổi .

5. THEO DÕI VÀ QUẢN LÝ

– Chống béo phì .
– Có chính sách hoạt động thể dục thể thao hài hòa và hợp lý, bảo vệ khớp tránh quá tải .

– Phát hiện điều trị chỉnh hình sớm các dị tật khớp (lệch trục khớp, khớp gối vẹo trong, vẹo ngoài..).

Nguồn : BỘ Y TẾ
CỤC QUẢN LÝ KHÁM, CHỮA BỆNH HƯỚNG DẪN CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ CÁC BỆNH VỀ CƠ XƯƠNG KHỚP
( Ban hành kèm theo Quyết định số 361 / QĐ-BYT Ngày 25 tháng 01 năm năm trước của Bộ trưởng Bộ Y tế )

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.