Cần chú ý gì khi điều trị HIV bằng thuốc ARV?

Rate this post

Đối với một người bệnh khi phải dùng thuốc thì việc tuân thủ điều trị sẽ đem lại hiệu quả chữa bệnh cao, nhưng đối với người nhiễm HIV/AIDS việc tuân thủ này còn ngăn chặn được HIV, phòng tránh hiện tượng kháng thuốc và duy trì một cách toàn diện sức khoẻ cho người bệnh.

Mục đích của việc điều trị HIV bằng thuốc (ARV) là ức chế sự nhân lên của virut và kìm hãm lượng virut trong máu ở mức thấp nhất; Phục hồi chức năng miễn dịch, giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng cơ hội; Cải thiện chất lượng sống và giảm đáng kể tỷ lệ tử vong ở người nhiễm HIV…

Điều trị ARV hầu hết là điều trị HIV ngoại trú và được chỉ định khi người bệnh có đủ tiêu chuẩn lâm sàng, và / hoặc xét nghiệm và chứng tỏ đã sẵn sàng chuẩn bị điều trị .

Điều trị bằng thuốc ARV khi nào ?

Khi đưa một bệnh nhân vào điều trị bằng thuốc ARV, bác sĩ phải dựa vào giai đoạn lâm sàng của bệnh nhân và số lượng tế bào CD4. Theo “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị HIV” của Bộ Y tế, nếu có xét nghiệm CD4, chỉ  định điều trị ARV khi:

– Người nhiễm HIV quy trình tiến độ lâm sàng 4 ( với những triệu chứng như : sút cân trên 10 % khối lượng khung hình kèm theo sốt lê dài trên 1 tháng hoặc tiêu chảy lê dài trên 1 tháng không rõ nguyên do ; viêm phổi, nhiễm Herpes mạn tính ở môi, miệng, cơ quan sinh dục … ; nhiễm Candida thực quản … ) thì không phụ thuộc vào số lượng tế bào CD4 .điều trị HIV

– Người nhiễm HIV giai đoạn 3 (sút cân nặng không rõ nguyên nhân trên 10% trọng lượng cơ thể, tiêu chảy không rõ nguyên nhân kéo dài trên 1 tháng; sốt không rõ nguyên nhân từng đợt hoặc liên tục kéo dài trên 1 tháng; nhiễm nấm Candida miệng tái diễn… ) với CD4<350TB/mm3.

– Người nhiễm HIV quy trình tiến độ lâm sàng 1, 2 với CD4 < 250 TB / mm3. Nếu không làm được xét nghiệm CD4, chỉ định điều trị ARV khi người nhiễm HIV ở quá trình lâm sàng 3,4 .

Lưu ý khi dùng thuốc

Khi người nhiễm HIV được điều trị bằng thuốc ARV vẫn phải vận dụng những giải pháp dự trữ lây nhiễm virut cho người khác. Với những người được điều trị ARV khi thực trạng miễn dịch chưa phục sinh cần liên tục điều trị dự trữ những bệnh nhiễm trùng thời cơ .Do HIV có tỷ suất nhân lên và đột biến rất cao nên bệnh nhân cần tuyệt đối tuân thủ điều trị. Nghĩa là phải dùng đúng liều, đúng giờ và đều đặn hàng ngày. Người bệnh phải tự đặt ra cho mình một giờ uống thuốc nhất định .Lịch uống thuốc sẽ dễ triển khai nếu hoàn toàn có thể lồng ghép vào thời hạn biểu hoạt động giải trí hàng ngày. Có thể đặt chuông báo thức hoặc điện thoại di động để nhắc nhở việc uống thuốc hoặc người tương hỗ trong mái ấm gia đình nhắc nhở giờ uống thuốc. Các thuốc uống 2 lần / ngày thì phải uống cách nhau 12 giờ. Các thuốc uống 3 lần / ngày thì phải uống cách nhau 8 giờ / lần .Nếu không tuân thủ ( nghĩa là những liều thuốc không được dùng đều đặn, đủ liều và đúng giờ ) sẽ dẫn đến việc nồng độ thuốc trong máu thấp, những đột biến của HIV sẽ Open sự kháng thuốc. Việc điều trị sẽ bị thất bại. Trường hợp người bệnh khi phát hiện ra mình quên uống thuốc theo lịch thì phải uống ngay liều thuốc vừa quên. Tiếp theo tính thời hạn uống liều kế tiếp theo lịch như thường lệ .Nếu thời hạn đến liều uống sau đó còn dưới 4 tiếng, không được uống liều kế tiếp theo lịch cũ mà phải đợi trên 4 tiếng mới được uống. Nếu quên hơn 2 liều trong một tuần, người bệnh phải báo cho bác sĩ điều trị để được hướng dẫn .

Tác dụng phụ của thuốc kháng HIV

Khi dùng các thuốc điều trị HIV người bệnh có thể gặp các tác dụng phụ do thuốc gây ra. Một số tác dụng phụ thường gặp là:

– Buồn nôn : Để hạn chế tác dụng phụ này, người bệnh hoàn toàn có thể uống thuốc trong hoặc ngay sau bữa ăn hoặc hoàn toàn có thể uống thuốc chống nôn trước khi uống ARV 30 phút .

– Tiêu chảy: Nếu uống thuốc người bệnh thấy bị tiêu chảy, cần đánh giá mức độ tiêu chảy và các triệu chứng kèm theo. Khi bị tiêu chảy cần uống oresol để bù nước, điện giải. Nếu nặng cần truyền dịch hoặc có thể phải dùng các thuốc chống tiêu chảy để hạn chế tiêu chảy tạm thời.

– Đau đầu: Trường hợp người bệnh thấy đau đầu khi dùng thuốc có thể dùng các thuốc giảm đau thông thường như paracetamol để giảm bớt đau đầu.

– Đau bụng, không dễ chịu ở bụng : Đối với hiện tượng kỳ lạ này người bệnh cần phải theo dõi kỹ. Trường hợp đau liên tục cần tới cơ sở y tế nơi cấp thuốc để được giải quyết và xử lý, thậm chí còn là phải thay thế sửa chữa thuốc khác hoặc đổi phác đồ điều trị HIV .– Nổi ban đỏ, ngứa : Cũng giống như những thuốc điều trị HIV khác, thuốc ARV cũng hoàn toàn có thể gây dị ứng. Nhẹ thì có biểu lộ ban đỏ rải rác, ngứa … Khắc phục bằng cách : uống thêm thuốc kháng histamin. Tuy nhiên nếu dị ứng nặng hoàn toàn có thể rình rập đe dọa tính mạng con người cần ngừng thuốc ngay và điều trị tích cực tại những TT y tế có đủ điều kiện kèm theo .

– Thiếu máu: Một số thuốc ARV có tác dụng ức chế tủy xương làm cho tủy xương giảm khả năng sinh ra hồng cầu gây thiếu máu với các biểu hiện như hoa mắt, chóng mặt. Thường xuất hiện sau 4-6 tuần hoặc có thể xuất hiện sau vài tháng điều trị HIV bằng thuốc ARV. Có thể bổ sung vitamin B12, viên sắt, folic… để khắc phục tình trạng này.

– Rối loạn giấc ngủ, hay gặp ác mộng khi ngủ : Đối với người bệnh gặp triệu chứng này nên dùng thuốc vào buổi tối, trước khi đi ngủ. Các triệu chứng này thường không lê dài. Có thể dùng những loại thuốc an thần, thuốc tương hỗ để ngủ tốt hơn .

– Bệnh lý thần kinh ngoại vi: Người bệnh thường có biểu hiện rối loạn cảm giác ngoại vi, chủ yếu ở đầu chi, biểu hiện tê bì, rát bỏng hoặc đau. Nếu bị nặng khiến người bệnh đi lại khó khăn, mất cảm giác nhiều nơi. Thường xuất hiện vào tháng thứ 6 điều trị HIV. Có thể dùng vitamin nhóm B liều cao, nếu nặng phải thay thế thuốc.

Ngoài ra thuốc hoàn toàn có thể gây độc với gan, thận, rối loạn phân bổ mỡ ( với những bộc lộ tăng tích tụ mỡ ở ngực, bụng, sống lưng, gáy ; teo mô mỡ ở cánh tay, cẳng chân, mông, má … ). Do những thuốc ARV có nhiều tính năng phụ, cho nên vì thế trong quy trình dùng thuốc nếu thấy có bộc lộ không bình thường nào, người bệnh cần thông tin ngay cho bác sĩ điều trị HIV biết để có cách xử trí tương thích .

Những thông tin cung cấp trong bài viết của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.