Phân tích nước tiểu (Phần 4)

Rate this post

Bài viết được viết bởi Bác sĩ Khoa Hồi sức cấp cứu – Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Phú Quốc

Về nguyên tắc, nước tiểu trong lòng bàng quang là vô trùng. Điều này có nghĩa là nước tiểu không chứa bất kỳ vi khuẩn hoặc các sinh vật nào khác. Tuy nhiên, vi khuẩn có thể xâm nhập vào niệu đạo theo ngược dòng và gây nhiễm trùng đường tiết niệu.

4. Trụ hình trong nước tiểu

Trụ hình trong nước tiểu là những cấu trúc hình tròn trụ thấy trong nước tiểu. Bản chất của trụ là mucoprotein, là một loại protein do tế bào ống thận bị tổn thương tiết ra ( còn được gọi là protein Tam-Horsfall ), và protein từ huyết tương được lọc qua cầu thận. Trong điều kiện kèm theo được cô đặc và ở môi trường tự nhiên nước tiểu acid, những protein này đông đặc và được đúc khuôn trong ống lượn xa, khi bong ra những trụ này trôi theo nước tiểu .

Trụ niệu là biểu hiện có tổn thương thực thể ở thận, hoặc ở cầu thận hoặc ở ống thận. Nếu có các tế bào gắn trong trụ gọi là trụ tế bào, nếu có các giọt mỡ gọi là trụ mỡ, có các loại trụ sau:

+ Trụ trong hay trụ hyalin : không có tế bào+ Trụ hạt : chứa xác những tế bào biểu mô ống thận, hay gặp trong viêm cầu thận mạn+ Trụ hồng cầu : chứa hồng cầu từ cầu thận xuống, trụ hồng cầu là bộc lộ tổn thương ở cầu thận, hay gặp trong viêm cầu thận cấp .+ Trụ bạch cầu : chứa những những tế bào bạch cầu, hay gặp trong viêm bể thận – thận cấp hoặc mạn+ Trụ mỡ : chứa những giọt mỡ, hay gặp trong hội chứng thận hư .Khi đường kính của trụ lớn hơn hai lần đường kính của một bạch cầu đa nhân được gọi là trụ có size to, do trụ được tạo thành từ những ống lượng xa bị giãn. Nếu trong nước tiểu có 2/3 số lượng trụ là trụ to, thì đây là một chỉ điểm có giá trị để chẩn đoán suy thận mạn. Phân biệt với suy thận cấp không có trụ niệu to mà thường có trụ hạt màu nâu bẩn .Loại trụ có giá trị gợi ý nguyên do bệnh, nhưng không có giá trị chẩn đoán quyết định hành động. Số lượng trụ nhiều hay ít trong nước tiểu không có giá trị nhìn nhận mức độ bệnh nặng hay nhẹ .
Nước tiểu

5. Các tinh thể trong nước tiểu

Các thành phần vô cơ trong nước tiểu hoàn toàn có thể kết tinh để tạo thành những

Tinh thể tùy theo nồng độ của chất vô cơ hoà tan, độ pH nước tiểu, và tỉ lệ thành phần các chất trong nước tiểu. Có thể gặp các loại tinh thể niệu sau:

  • Tính thể phosphat calci
  • Tinh thể oxalat calci.
  • Tinh thể urat

Các loại tinh thể xuất hiện trong nước tiểu ít có ý nghĩa bệnh lý, và ít tương quan với sỏi thận, tiết niệu. Nếu xuất hiện với số lượng nhiều một loại tinh thể nào đó và trong những điều kiện kèm theo nhất định chúng hoàn toàn có thể dễ tạo sỏi. Chẳng hạn, sỏi urat hình thành trong điều kiện kèm theo pH nước tiểu toàn, sỏi phosphat dễ bình thành trong điều kiện kèm theo pH nước tiểu kiềm, ngoài những việc hình thành sỏi còn phụ thuộc vào vào thành phần những chất có trong nước tiểu và sự xuất hiện của những chất ức chế hay kích thích sự kết tinh của những tinh thể .

6. Vi khuẩn niệu

Tìm thấy vi khuẩn trong nước tiểu là một yếu tố rất có giá trị để chẩn đoán các bệnh nhiễm khuẩn đường tiết niệu. Ở người bình thường, trong nước tiểu cũng có thể có một số vi khuẩn (trừ trực khuẩn lao), như tụ cầu trắng, proteus, nhưng số lượng ít trong một giới hạn nhất định. Khi số lượng vi khuẩn vượt quá giới hạn bình thường, là có nhiễm khuẩn tiết niệu. Ngược lại nếu nước tiểu hoàn toàn không có vi khuẩn, chưa hẳn là không có bệnh lý vì giai đoạn đầu của lao thận, lao đường tiết niệu, nước tiểu thường không có tạp khuẩn.

vi khuẩn

Kỹ thuật lấy nước tiểu để xét nghiệm vi khuẩn rất quan trọng, phải tuyệt đối vô khuẩn để tránh nhiễm tạp khuẩn vào. Thông thường có ba cách lấy mẫu nước tiểu để xét nghiệm vi khuẩn.

+ Chọc kim qua da vào bàng quang phía trên gương mu để lấy nước tiểu, kỹ thuật phải tuân theo đúng tiến trình vô khuẩn, Phương pháp này bảo vệ vô khuẩn nhất, nhưng hoàn toàn có thể gây chảy máu, gây thấm nước tiểu ra ngoài bàng quang, nên hầu hết không được sử dụng trong lâm sàng .+ Lấy nước tiểu bằng thông bàng quang qua niệu đạo : vệ sinh bộ phận sinh dục bằng xà phòng và nước sạch 2 lần, sát khuẩn bằng thuốc sát trùng vùng sinh dục và lỗ niệu đạo, rồi dùng thông vô khuẩn thông bàng quang qua niệu đạo để lấy nước tiểu, Phương pháp này vẫn hoàn toàn có thể đẩy vi trùng từ niệu đạo vào nước tiểu, đồng thời thông tiểu nhiều lần có rủi ro tiềm ẩn gây viêm bàng quang, niệu đạo cho bệnh nhân, nên cũng ít được sử dụng trong lâm sàng .+ Lấy nước tiểu giữa dòng : tối hôm trước, vệ sinh sạch bộ phận sinh dục bằng xà phòng và nước sạch, sáng hôm sau trước khi lấy nước tiểu vệ sinh lại vùng sinh dục bằng xà phòng và nước sạch, sau đó sát khuẩn lỗ niệu đạo và sinh dục. Cho bệnh nhân đi tiểu, vô hiệu phần đầu của bài nước tiểu, dùng ống nghiệm vô khuẩn hứng lấy phần nước tiểu giữa bãi, đậy bằng nút bông vô khuẩn, và gửi lên phòng xét nghiệm để cấy tìm vi trùng. Nếu chưa cấy được nước tiểu ngay phải dữ gìn và bảo vệ nước tiểu ở 4 C. Phương pháp này đơn thuần và không có hại cho bệnh nhân, nên thường được sử dụng trong lâm sàng. Tuy nhiên có khoảng chừng 10 % số mẫu bị lẫn tạp khuẩn ở niệu đạo vào, chỉ đạt độ đúng chuẩn khoảng chừng 90 % .
nước tiểu đục
Nước tiểu hoàn toàn có thể đem quay ly tâm lấy cặn soi tươi tìm vi trùng, hoàn toàn có thể nuôi cấy trong môi trường tự nhiên canh thang để tâm vi trùng thường, hoặc nuôi cấy trong môi trường tự nhiên Lowenstein Jensen ( thiên nhiên và môi trường trứng canh thang ) hoặc tiêm vào phúc mạc động vật hoang dã để tìm trực khuẩn lao .

Nếu do nhiễm tạp khuẩn lúc lấy bệnh phẩm, khi nuôi cấy vi khuẩn chỉ mọc trong phạm vi 1000-2000 vị khuẩn/ ml nước tiểu. Nếu là nhiễm khuẩn đường tiết niệu thực sự, vi khuẩn thường phát triển nhanh và nhiều trong nước tiểu ở bàng quang, do đó số lượng thường nhiều hơn 105 vi khuẩn/ml nước tiểu. Số lượng vi khuẩn từ 103 đến dưới 105 vi khuẩn/ml nước tiểu thì nghi ngờ có nhiễm khuẩn, cần xét nghiệm lại vài lần. Khi số lượng vi khuẩn dưới 103 vi khuẩn/ml nước tiểu, vẫn là nhiễm khuẩn nước tiểu thực sự nếu phương pháp lấy nước tiểu đảm bảo tuyệt đối vô khuẩn như phương pháp chọc hút bàng quang trên xương mu.

Nhiễm khuẩn tiết niệu thường chỉ do một chủng vi khuẩn, phần lớn là chủng Gram âm như Escherichia coli, Proteus, Krepsienlla, Pseudomonas, Enterobactes. Cũng có thể do chủng Mycobacterium Tuberculosis, trực khuẩn này thường đi theo đường máu gây tổn thương nhu mô thận trước rồi mới tới bể thận và bàng quang. Nếu nhiễm tạp khuẩn do quá trình lấy nước tiểu, thường thấy nhiều vi khuẩn cùng mọc, và số lượng của mỗi loại vi khuẩn thường dưới 103 vi khuẩn / ml nước tiểu.

Nếu có nhu yếu tư vấn và thăm khám tại những Bệnh viện Vinmec thuộc mạng lưới hệ thống Y tế trên toàn nước, Quý khách vui mừng đặt lịch trên website để được Giao hàng .

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.